RẤT LÂU ĐỌC THƠ MỚI KHÓC

bộ đồ warm up màu đỏ
như- đường-gân-chạy-ngang-tròng-mắt

suốt đêm qua
ruột nóng, bà nằm
đợi trời sáng – đi làm
đợi bước chân – chồng về

tiệm ăn ở cuối đường cụt bà làm mười hai tiếng một ngày
sáu ngày một tuần
suốt năm không ngày nghỉ lễ, bệnh, vacation…
tiền tip chủ lấy trọn

tờ giá thú từ ngày sang Mỹ mất hẳn hiệu lực
người chồng say mê tiếng động ở quán bia ôm, ánh sáng ở sòng bạc
muốn tìm chồng bà phải đến đó
trên người
bộ đồ warm up màu đỏ như đường gân chạy ngang tròng mắt
hạn hán

thằng con
đi hoang từ tuổi mười bốn
họa hoằn ghé về
mắt quét quanh nhà như mặt chổi
tậu gì mới? tivi, máy hát, đồng hồ…
tim bà dội thình thịch
thương cùng khổ đè nặng
thằng con mặt lạnh như mặt chổi

đêm về
màu áo đỏ nhuộm kín tròng mắt

đứa con gái
không chồng đã hai con
lười học, lười đi làm, lười việc nhà, lười tắm rửa bế con
siêng shopping, ăn nhà hàng, coi phim bộ, hát karaoke

người đàn bà Việt Nam
ở Mỹ sáu năm
(như chưa từng ở)
không thể nói trọn một câu tiếng Anh
chỉ yes/no hoặc bẻn lẻn cười trừ
cùng người bán hàng ở tiệm Goodwill và chợ Lucky phía sau lưng nhà

một chiều cuối đông
tai nạn: Nguyễn Thị Sáu sinh tại Việt Nam, bốn mươi mốt tuổi
lục trong túi xách ,
xấp food stamp năm mươi tám đồng. tấm ảnh chụp cùng chồng và hai con đêm giáng sinh đầu tiên ở Mỹ, bốn nụ cười bỡ ngỡ đứng lấn tựa vào nhau. giấy biên nhận một trăm đô gửi về cho ba ở Việt Nam tuần trước. sợi dây buộc tóc, thỏi son Revlon màu đỏ dưa hấu còn nguyên trong hộp, tờ napkin nhàu khô nước mắt

giấu sâu, sâu…
tận đáy áo lót ngực
bảy tờ giấy một trăm đô
xếp gọn từng góc
sợ chồng? sợ con? sợ trộm cướp? sợ nhà nước?
bảy tờ giấy một trăm đô
nhân viên cấp cứu tìm thấy

chiều cuối đông
trời đục lờ căm lạnh
Nguyễn Thị Sáu nằm xuôi tay, gói trọn thân xác tẩm mùi nhà hàng Tàu
bộ đồ warm up màu đỏ
cùng đôi mắt
có đường gân màu đỏ bắc ngang tròng mắt
trợn trừng,
trừng

By Lê Thị Thấm Vân (1992)

“gái”

copy từ Anh Hat

mấy bữa rồi, chuyện bài “báo” nói về “gái miền tây” gây xôn xao. rồi lại đến chuyện phạt vạ, tạm ngưng phát hành cái e-lá-cải mang một cái tên xôm trò, vừa trẻ trung vừa có mùi hiểu biết.
bà con bực dọc, chê trách mắng chửi cũng đủ điều. cái anh ngồi lề đường hóng chuyện bá tánh như mình làm sao không ngẫm ngợi cho được. thêm được cái rảnh rỗi, mình loay hoay quay về chỗ “nông nỗi” sâu xa của vứn đề...
**
một dạo, lâu rồi, cứ vô trang oép của một tờ báo có chữ “giáo dục” trên tiêu đề là mình được chiêu đãi ngay một màn huỳnh tráng, hình ảnh đầy đủ về các cháu gái học sinh xinh đẹp của từng trường trên khắp các... nẽo đường quê hương thân yêu. :)
kiếp trước mình có làm thầy giáo, có dạy những em học sinh lứa tuổi ấy, gái có, trai có. cho nên mình tất nhiên có một ý niệm, một cách nhìn và thái độ đối với các em học sinh gái. lúc ấy mình còn rất trẻ, nhưng các thầy dạy mình ở trường sư phạm, các đồng nghiệp, gia đình và xã hội nói chung đã giúp mình hình thành một cách nhìn các em ấy không qua cái nhan sắc, cái thân xác, cái phía “đàn bà” của các em. vì, trường học không phải là nơi thu thập gái, không phải là “nhà chứa” gái, bất kể vóc dáng, “nhan sắc” của cháu học sinh. khi chính học đường bị những con cú vọ “phản học đường” đưa mắt xoi mói của chúng nhìn vào, và cái nhìn mất dạy ấy công nhiên được đưa lên báo chí, hết ngày này sang ngày khác, đừng ngạc nhiên nếu nó tác động đến cách nghĩ, hành vi của một số người.
một tờ báo “chính thống” ở VN không thể thoát ra ngoài tầm “ra đa” của bộ này, bộ nọ, rồi còn ban bệ của TW nữa. cho nên. mình không thể nghĩ và đổ tội cho một cái bạn kí giả mất nết, vô giáo dục nào đó đã biến các trường học thành một cái gì đó từa tựa như những cửa hàng cung ứng các món “ôm”. cách quyết định, cách “định hướng” cho những bài “báo” khốn kiếp kia tất cũng được “chỉ đạo”, một thứ động từ vẫn phòi ra lia lịa ở ngay cửa miệng của báo chí.
bên ngoài học đường thì cũng rền vang chuyện chân dài, chuyện mông, chuyện ngực. hết vòng này cho đến vòng khác trên thân thể người nữ tìm cách bủa vây lấy đầu óc người đọc. trẻ và có thể không còn trẻ (không phân biệt giới tính).
thử đọc đoạn viết này về một người nữ làm nghề viết văn:
“Đàn ông Việt thích nhất Ngọc Trinh và sợ nhất Trang Hạ. Đàn bà thông minh như một người đàn ông và xấu như một người đàn ông thì còn gì nữa mà phải bàn? "Thà quay tay với Ngọc Trinh còn hơn làm tình với Trang Hạ" là câu nói trên bàn nhậu, của những người đàn ông tự cho là mình dư sức lựa chọn được... cả hai người đàn bà này vào tay họ.”
một “nguyên thủ” sang thăm Huê Kì đã hớn hở khoe khoang phụ nữ Việt Nam đẹp để kiếm khách... du lịch. đó không phải là một kiểu nghĩ bất ngờ hay biệt lệ. cái tâm thức "dẫn gái" là có thật ở một số người.
*
vấn đề cơ bản vẫn quay về với giáo dục. ở đây là giáo dục giới tính. rất dễ dàng để người ta liên hệ (thu hẹp) ngay giáo dục giới tính với giáo dục về tính dục (sex). Nhưng, giới tính còn bao gồm rất nhiều đến các vấn đề xã hội có liên quan đến giới (gender), qua đó nhận thức, ý thức và hành vi liên quan đến giới cần được dạy dỗ ngay từ nhà trẻ. tôn trọng và tự trọng về giới tính và các khác biệt giới tính cho cả các giới (không chỉ “nam” và “nữ”) sẽ là một trang bị tốt cho một xã hội có nề nếp, hài hoà và … văn minh.
khi người ta chăm chăm nhìn vào nhan sắc, vào ngực, vào mông, vào đùi của một người nữ -- và tệ hại hơn nữa khi hành vi này mặc nhiên trở thành một thái độ xã hội được chấp nhận, nếu không nói là một thứ thước đo mặc định về nữ giới -- thì chuyện một đứa nào đó bắt đầu nói về cả một tập thể nữ giới ở một vùng rộng lớn của đất nước với chữ “ngon” không còn là một điều bất ngờ. nếu đứa viết những dòng chữ ấy là ở lứa tuổi 7x, 8x, 9x gì đó thì “tiên nhân” của nó chính là những đứa đã từng viết và cho xuất bản những bài “báo” lùng sục đi tìm “người đẹp” ở các trường học. đã cài vào đầu những cháu nhỏ, trai và gái, những quan niệm rất đáng bị phê phán và nghiêm cấm về giới. (a, mình không muốn sa đà vào chuyện “thi hoa hậu” ở đây...)
cái dúm làm “báo” “tri thức trẻ”(sic) không phải là một đám quái vật từ trên trời rơi xuống. chúng nó được nuôi, dạy, được “dẫn dắt” ngay trong môi trường sống của chúng nó.
thì cũng là chuyện “gieo, trồng” :)

chúng tôi đã bất ngờ

Đó là cái bình nước inox mới tinh, có vòi vặn và ly để uống, đựng trà đá pha bằng trà ngon, nước khoáng và đá sạch, đặt ngay gốc cây trứơc cổng công ty tôi. Hằng ngày cái bình luôn được châm nước mới để phục vụ bà con, thực ra cái bình này thay thế cho cái bình nhựa bảo ôn đã bị mưa nắng làm hư sau hai năm phục vụ.
Có rất nhiều người uống trà đá miễn phí của chúng tôi, có người cảm ơn có người không, đa số là người có việc phải mưu sinh ngoài đường, những người mua phế liệu, bán vé số, xe ôm hay ba gác... mấy bữa nay nắng nóng, hầu như người uống liên tục nên cái bình mau vơi nước
Chiều nay, trong khoảng khắc chiếc bình vơi nước, hai gã thanh niên đi xe máy nhanh tay cuỗm chiếc bình bỏ chạy, trong ánh mắt ngỡ ngàng của chú bảo vệ và mấy anh xe ôm gần đó
Chúng tôi đã rất bất ngờ, ngày mai chúng tôi sẽ mua bình khác để phục vụ bà con, dù sao, thứ chúng không thể cướp được, chính là tấm lòng của chúng tôi
(copy từ Đàm Hà Phú)

THỊ, GÃ VÀ HÀ- kì 13

“ tít mù vòng quanh...”

***

Đanh Đá, không thể nhẫn nhịn nổi quá hai ngày, đã cho Hà và Diễm biết nhau. Và, không cú nhấp chuyển nào, Đanh đá quên CC cho Gã.
Bại lộ.

Với Hà, Gã nhắn tin năn nỉ lạy lục thấy thương luôn. Và Gã giải thích, Diễm là nhân vật do Đanh đá dàn dựng đạo diễn để phá hoại tình cảm của Gã và Hà.

Với Diễm, Gã giải thích, Hà là nhân vật do Đanh đá dàn dựng và đạo diễn để phá hoại hạnh phúc gia đình của Gã và Diễm. Và  Gã già mồm hơn: Sau lưng Đanh đá là Thị. Chính Thị mới là kẻ chủ mưu. 
Diễm nhắn tin thóa mạ Thị, sặc lối hành xử của Gã.

Lần này, thì Thị không xóa tin nhắn. Thị lọc lựa những điều Gã nói về Thị với Diễm: Thị si mê Gã, lồng lộn tìm kiếm Gã không được, tìm cách phá.
Đúng 49 ngày sau tin nhắn cuối cùng đòi gặp Thị ba mặt một lời để chứng minh, không có bất cứ người tình tên Hà nào ở Sàigòn, Thị nhận được tin nhắn của Gã.
Một cái tin CC từ Diễm.
Vợ có nt gì cho nó kg nó nt lại nội dung vợ nt chửi nó cởi đồ ra như con heo
Có phải thế kg
Vợ đừng nt gì nhé nếu nt tiếp nó sẽ kg hay vợ nhé
Thị đọc cái nội dung tin nhắn kia nó ra nghĩa thế này: một nửa để thanh minh bằng cách nhét vào mồm vợ-yêu câu lỡ chửi của Gã, nửa còn lại, vì sợ chồng Thị nên Gã phải thanh minh.
Thị phá lên cười, nhắn trả lời.
Sự hèn hạ của anh thuộc hạng vô đối

Liệu pháp tinh thần giải tỏa những u uất cho Thị, hóa ra lại chính là những tin nhắn của Diễm. Lâu, Thị mới lại có cảm giác nhẹ nhõm thanh thản đến thế. Thị thậm chí còn nhắn lại, Chửi tiếp cho vui, Diễm. Thị không châm chọc, thật lòng, Thị thấy vui.

Không có gì giết chết tình yêu một cách tuyệt đối, bằng sự khinh bỉ. Cứ sau mỗi tin nhắn của Diễm, Thị nhấp máy : Tôi khinh anh quá. 
Với Thị, đó là câu miệt thị nặng nề nhất Thị có thể nghĩ ra và, lần đầu tiên trong đời Thị sử dụng nó, cho một người đàn ông.

Ngồi buồn, Thị lại mở tin nhắn của Diễm đọc đi đọc lại và thi thoảng cười thành tiếng như ma làm. Mớ ngôn từ không thể  tục tĩu hạ đẳng hơn. Tít mù vòng quanh, Gã trở về đúng cái máng xưa của Gã khi gắn nốt phần đời còn lại với người đàn bà như thế. Cuộc đời đã ra tay, thay Thị phá Gã một cách hoàn hảo.

***

Chồng Đanh đá bảo. Kiếp trước, chắc Thị mang nợ Gã. Cũng may nợ ít, nên Hà xuất hiện để gánh tiếp. Kẻ lụy tình như Thị mà kéo dài thêm một thời gian nữa, rồi sâu đậm rồi buông thả xác thân...chẳng biết Thị sẽ đi về đâu.

Thị bảo, cứ ai lấy đi của Thị một thì trời thương, thể nào cũng giả lại Thị hai ba.

(còn tiếp)