BÀI CỦA ÔNG NGHỊ PHƯỚC

Một cử tri bức xúc gởi tin nhắn cho tôi nói về một phát biểu của Ông Trương Trọng Nghĩa trên báo Tuổi Trẻ về tình trạng “gánh nhiều vai” của Đại biểu Quốc hội và cái gọi là “lương tâm” nên có nơi những Đại biểu Quốc hội nên “từ nhiệm” nếu không thể “gánh nhiều vai” ấy. Tôi tìm xem phát biểu ấy của Ông Trương Trọng Nghĩa và xin có nhận xét sau:

Việt Nam có luật pháp của Việt Nam. Quốc Hội Việt Nam hoạt động trên cơ sở tuân thủ nghiêm túc luật pháp của Việt Nam. Khi nói Đại biểu Quốc hội Việt Nam “gánh nhiều vai” nên khó thể toàn tâm toàn lực phục vụ nhân dân, rồi so sánh với nghị sĩ nước ngoài (ắt là so sánh với nghị sĩ Hoa Kỳ) chỉ gánh có mộtvai nên suy ra toàn tâm toàn lực phục vụ nhân dân, Ông Trương Trọng Nghĩa sẽ dễ bị hiểu lầm là muốn nêu lên sự hồ nghi đối với chất lượng chuyên nghiệp, cái tâm, cái tầm, cái bản lĩnh, và cái quyết tâm vì nước vì dân của đại đa số Đại biểu Quốc hội Việt Nam vốn không là đại biểu chuyên trách.

Thố lộ sự trăn trở về việc “gánh nhiều vai”, Ông Trương Trọng Nghĩa có thể đã lo lắng rằng đa số các nghị sĩ Việt Nam là các chức sắc lãnh đạo các Sở, ban, ngành, đoàn thể ở 64 tỉnh thành, nên (a) các vị này rất có thể sẽ “đá lộn sân” giữa hành pháp với lập pháp hoặc sẽ dính đến lợi ích nhóm nếu người thuộc tư pháp lại tham gia lập pháp, (b) các vị này bận lo trọng trách ở cơ quan nên ắt sẽ không toàn tâm lo việc Quốc hội, và (c) có thể các vị này không mong muốn làm Đại biểu Quốc hội do không tự ra ứng cử. Ông Trương Trọng Nghĩa do đó đề xuất rằng vị nào không cáng đáng nổi thì hãy xin “từ nhiệm để cho người khác làm”. Đề xuất này rất lạ lùng vì:

1) Đại biểu Quốc hội do dân bầu lên theo Hiến Pháp và luật pháp về bầu cử Quốc hội nê không thể có việc hễ có một Đại biểu Quốc hội nào đó từ nhiệm là có người khác  vào làm Đại biểu Quốc hội thay thế.

2) Lãnh đạo các cơ quan trọng yếu của nhà nước hoặc do Chính Phủ bổ nhiệm (được Quốc hội chuẩn y) hoặc do Ủy Ban Nhân Dân bổ nhiệm (được Hội đồng Nhân dân chuẩn y) theo hiến định và pháp định, nên càng không thể có việc hễ có một vị Đại biểu Quốc hội từ bỏ chức vụ trong hệ thống hành chính công quyền (để tập trung cho công việc Đại biểu Quốc hội dù thuộc diện không chuyên trách) là có người nào đó từ ngoài vào làm chức sắc hành chính công quyền thay thế.

3) Khi trăn trở về số lượng đại biểu chuyên trách quá ít, Ông Trương Trọng Nghĩa dễ gây hiểu lầm rằng đại đa số Đại biểu Quốc hội toàn là kiêm nhiệm nên khó thể làm tròn trách nhiệm đại biểu dân cử trong Quốc hội. Việc gia tăng số lượng đại biểu chuyên trách là việc rất bình thường và tất yếu vì để đáp ứng yêu cầu cao của đất nước Việt Nam ngày càng phát triển cao. Chưa kể thực tế là Quốc Hội khóa nào cũng có các đại biểu chuyên trách và các ủy ban chuyên môn, song kết quả công việc không khả quan đồng bộ y như nhau, thí dụ như an ninh quốc phòng thì hiệu quả, tài chính ngân hàng thì tiến chậm, còn giáo dục thì thất bại, v.v., nghĩa là nhất thiết phải có lộ trình để gia tăng dần dần số lượng đại biểu chuyên trách do chưa thể đáp ứng đầy đủ nguồn nhân lực chất lượng cao làm việc hiệu quả cao cho hình thái lý tưởng của 100% chuyên trách, chưa kể cái gọi là “nguồn nhân lực” ấy có uy tín cá nhân về đạo đức, thành quả, và hiệu suất công tác cao để được người dân bầu vào cơ quan quyền lực nhất nước này để trở thành đại biểu chuyên trách hay không. Ngoài ra,  ngân sách Nhà Nước Việt Nam chưa thể “trả lương” cho các Đại biểu Quốc hội khi 100% các vị này là “chuyên trách”.

4) Khi dùng từ “vai” trong “gánh nhiều vai”, Ông Trương Trọng Nghĩa đã thiếu cẩn trọng trong sử dụng ngôn từ vì vai trò rất khác với vai diễn. Trong hoàn cảnh thù trong, giặc ngoài rình rập đánh phá bằng vũ khí truyền thông thì sự bất cẩn trong từ ngữ dùng để nói về những điều trọng đại mang tính quốc gia và quốc thể sẽ nhanh chóng được lợi dụng bởi các kẻ thù của chế độ.

5) Và cuối cùng Ông Trương Trọng Nghĩa đã dùng chữ “lương tâm” trong khi không thể vạch mặt chỉ tên ai hoặc những ai đang không làm được việc do “gánh nhiều vai” để người dân biết ai là Đại biểu Quốc hội không có lương tâm nên từ nhiệm.

Ở Mỹ, khi đắc cử nghị sĩ, các vị đại gia tư bản từ chức vì (a) hiến định, (b) lương nghị sĩ rất cao, (c) phục vụ lợi ích nhóm hiệu quả hơn, (d) được bố trí làm lãnh đạo cấp cao của tập đoàn nếu phải từ chức lúc đương nhiệm do “nhận trách nhiệm trước một sự cố” hoặc do “bãi nhiệm” vì bị phát hiện tích cực phục vụ lợi ích nhóm. Trò chơi chính trị ở đây là: thí dụ như Đảng của Ông Obama muốn thân mật với Việt Nam, tất dẫn đến các sự việc tuần tự trước sau như sau:

- Đảng phải chiếm nhiều ghế tại Hạ Viện hay Thượng Viện – cả hai viện càng tuyệt – để dễ dàng ủng hộ thông qua tất cả các quyết sách của Obama.

- Các ứng cử viên Quốc Hội của Đảng thi nhau lấy lòng cử tri, chẳng hạn nữ nghị sĩ X muốn thu nhiều phiếu của cộng đồng người Việt ở California sẽ luôn mồm hô hào chống Cộng sản Việt Nam, luôn miệng sủa Việt Nam vi phạm nhân quyền; còn nam nghị sĩ Y muốn thu nhiều phiếu của người Mỹ gốc Mễ sẽ đến diễn thuyết kêu gào rằng y sẽ đòi Chính Phủ Liên Bang không được trục xuất người Mễ vượt biên vào đất Mỹ.

- Các ứng cử viên của Đảng đắc cử nên phải làm hài lòng cử tri: Nữ nghị sĩ X qua Việt Nam, chẳng cần đi đến vùng sâu vùng xa làm gì mà ở hotel ngắm phố phường Hà Nội rồi về Cali tố cáo Việt Nam vi phạm nhân quyền.

- Việt Nam phản ứng chiếu lệ vì Việt Nam biết trò chơi chính trị rằng phải ủng hộ Đảng của Obama, nên phải lên tiếng phàn nàn để các cử tri chống Cộng đã dồn phiếu cho Bà Nghị sĩ X hả hê khi thấy bà ấy làm được việc khiến Việt Nam mất mặt phải phát ngôn này nọ than phiền.

- Bà Nghị sĩ X trở thành người sẽ biểu quyết ủng hộ tất cả các kế sách của Obama, kể cả kế sách tiến gần hữu hảo với Việt Nam hay viện trợ này nọ cho Việt Nam, v.v.

Đó là cái zigzag của trò chơi chính trị ở Mỹ của các nghị sĩ chỉ gánh một vai.

Ở Việt Nam, điểm đặc biệt là các nghị sĩ – đa số là kiêm nhiệm tức không hưởng lương của Quốc Hội – phải vừa thực sự phục vụ nhân dân trực tiếp qua các gánh vác trách nhiệm công quyền (trừ vài vị nghị sĩ thường dân tự ứng cử), vừa gián tiếp phục vụ nhân dân qua các kỳ họp Quốc hội, tại những Ủy ban mà họ là thành viên, và ở những khoản thời gian hiến định mà họ dành cho công 

GIẤC MƠ MỸ- 4

Đôi khi, ẩm IC, mình ngồi nhìn TaiLong rất lâu.

Không phải vì nhan sắc. Nếu thích, mang cái chảo đổ tý dầu tý nước mắm vặn hết cỡ lửa, dăm bẩy phút chục giai đẹp xồ đến ngay.

Mình nhìn để ước, thầy cô giáo nước mình có phẩm chất như TaiLong.

TaiLong có thể giảng giải cho mình hết ngày này qua ngày khác về nước Mỹ, hỏi một nói hai mươi, liền tù tì ừ hữ cũng không có chỗ chen. Nói đến hết vốn mới chịu ngừng. Nhưng, tuyệt nhiên không bao giờ bình luận tốt xấu hay cài cắm cảm xúc riêng. TaiLong bảo, đấy là việc của mình.

Ví như mình hỏi từ hôm qua, vì sao đi đầu trong việc bỏ tiền của nhân mạng cho hòa bình thế giới mà nước Mỹ nhiều kẻ thù thế? TaiLong đến giờ vẫn đang dẫn giải chuyện từ 500 năm trước và hình như đang nói đến đọan  Saddam Hussein. Nói hình như bởi mình nghe có 1 tai, tai kia nghe bé Thiện Nhân hát Cô đôi Thượng ngàn, dễ thương cực.

TaiLong rủ mình đi viếng đám ma cựu Thị trưởng Boston. Ngày đầu tháng, lại vấp tháng hạn, mình không muốn đi.

TaiLong, vừa trịnh trọng mặc bộ vét đen vừa kể tiểu sử cụ ngồi ghế Thị trưởng lâu nhất trong lịch sử Boston, 5 nhiệm kì.

Cụ không có bằng cấp gì ráo. Lần đi học cuối cùng của cụ là đăng kí học ba môn vào trường B.U, nộp tiền học xong không một lần quay lại. Hôm nay, xe tang sẽ đưa cụ đi chào lần cuối nhiều nơi trong thành phố, trong đó có cả ngôi trường cụ không học buổi nào. Theo sau xe có phó tổng thống Joe Biden.

Cực kì nhiều chương trình an sinh xã hội cho người nghèo đã được cụ đặt nền móng và áp đặt thực hành thành công ở thành phố này. Cụ cũng khá mạnh tay với các băng nhóm xã hội đen, người sử dụng súng bất hợp pháp…

Có lọat cửa hàng thức ăn nhanh kia, dạng như gà rán KFC, toan tính mở kinh doanh ở Boston và trong quảng cáo, rất rõ ràng công bố, sẽ không bán cho người đồng tính. Không đủ quyền cấm kinh doanh thì cụ lên TV tuyên chiến, tôi, Thị trưởng Boston, sẽ làm tất cả những khó dễ có thể để anh  sập tiệm. Cụ thắng.

Như vẫn, đổi ý nháy mắt ko buồn thông báo, mình vận xong bộ đồ đen trang trọng, ném chìa khóa xe vào TaiLong, đi thẳng ra cửa khi câu chuyện của TaiLong vẫn tiếp diễn.

Lạnh. Tuyết ngày đầu đông quất rát mặt. Ướt lép nhép.

Linh cữu cụ đặt tại tòa thị chính cũ. Dòng người xếp hàng đôi viếng áng chừng hơn cây số, bọc quanh nguyên block nhà. Lác đác có người cầm một vài bông hoa. Nếu ko có dòng người, chỉ có thể nhận ra địa điểm đại tang bằng một  tấm banderol treo tít trên cao đang bị gió quất phần phật, Thị trưởng Menino-cảm ơn ngài.

Cả thế giới này, chỉ có sự tử tế là được thèm khát và tồn tại lâu dài.

QUÝ BÀ VÀ CHỊ BA KHÍA

Những định lượn ra Saks fifth avenue hay Neiman marcus, chụp ít hình về chanh chua với mấy cô bạn ảo về hàng hiệu Trung cộng or not Trung cộng.

Lạnh. Mưa nguyên ngày.

Tự dưng thấy mình tào lao. Hơn thua bọn dở hơi biết bơi chả làm cái đệk. Bạn ảo, tình ảo. Thời này, đến tình thật, còn rũ cái xọat, lock luôn và ngay.

Hàng hiệu, gắn với nhà giàu. Nhưng không phải hễ treo móc hàng hiệu lên người  là thành quý bà. Thời buổi quá độ lên thiên đường, chị Ba Khía không hiếm.

Lấy ví dụ thế này.

Thuở sinh thời, nhà thiết kế Alexander McQueen, trong tất cả các sản phẩm của ông, đều có bóng dáng đường nét của vagina. Ông cho rằng, không có  gì ở người phụ nữ mê hoặc, quyến rũ, bí ẩn và…đáng sợ hơn vagina.

Ông, bằng các thiết kế của mình đã nâng vagina lên tầm nghệ thuật đỉnh cao. Ma mị và mĩ miều, vagina là triết lý trong thiết kế của Alexander McQueen.

Tất cả các nhà thiết kế hàng đầu thế giới, đều có các triết lý riêng như vậy.

Nhà giàu, tìm đến nhà thiết kế, trước tiên và sâu xa, là từ sự đồng quan niệm, sự thần phục thứ triết lý mà nhà thiết kế đưa ra. Sự đồng điệu hai bên ở đây tạo ra phong cách.

Chính phong cách mới khiến họ thành quý bà, chứ không phải tiền.

Điều đó lí giải vì sao công nương Anh Kate Middleton rất chuộng Zara, một nhãn hàng nay gia công cả tại Việt nam và Campuchia, vài ba trăm đô cả túi lẫn váy.

Phàm quý bà, một vài nhà thiết kế tâm đắc, đã là nhiều. Không có thứ phong cách nào được tạo ra bởi tập hợp từ số nhiều.

Đôi khi, nhìn mấy  chị ở Việt ta trưng ra như một bảo tàng tá lả âm binh nhãn hàng đắt tiền, lấy việc nó sản xuất ở Pháp ở Ý làm chuẩn sang giàu,  mình cứ hình dung na ná như chị vừa móc trúng vụ ba khía, lênh khênh trên đôi giày tấc rưỡi Phén-đì kịch size, xếp tiền đầy túi Lê-vờ,  du lịch qua Pháp qua Ý mua Héc-quyn, ý lộn Héc-mét về …làm làn đi chợ.

Là mình gọi chị Ba Khía, theo ý đó.

Chú thích ảnh: Đợi khi cuốc hội thông qua luật cấm tên tây, mình sẽ dịch lại chữ vagina: cái nhồn.

Đây là một trong những cái nhồn của Alexander McQueen và giá  lọai bèo bèo cũng tầm ấy . 

 

MỸ LỞM - hết

Tam Mavroudis: Em thắc mắc trường thế nào được định nghĩa là lởm.

(Xin lưu ý, nhằm diễn đạt dễ hiểu các tổ chức quản lý giáo dục Mỹ, Beo sẽ dịch không sát nghĩa tên của các tổ chức này và có để nguyên tiếng Anh).

Muốn mở một trường đại học tại Mỹ, bắt buộc phải có xác nhận của các tổ chức trực thuộc Hội đồng  xác nhận giáo dục đại học và trên đại học (Council for Higher Education Accreditation-Beo viết tắt CHEA ), ngòai các giấy phép kinh doanh như tất cả các lọai hình kinh doanh khác.

CHEA trực thuộc Quốc hội và Bộ Giáo dục Mỹ.

Các tổ chức trực thuộc CHEA-nơi trực tiếp cấp giấy xác nhận- gọi là Tổ chức xác nhận giáo dục khu vực (Regional Accrediting Organizations- RAO).

51 bang được chia thành 6 khu vực. Trường nằm trên địa phận nào thì xin xác nhận của RAO khu vực đó.

Trường lởm, là trường không có xác nhận của RAO. Các văn bằng của nó giá trị bằng không.

Ngòai ra, còn một số lọai trường đặc biệt, có lọai giấy xác nhận RAO phẩy khác (ví dụ như trường Phật học). Tuy thế, tổ chức con này vẫn phải trực thuộc CHEA.

Lê Tê:  Đoạn này như chị gõ nhầm: "phi lợi nhuận ko đồng nghĩa với trường tư." 

Trường tư có hai lọai: Trường tư phi lợi nhuận (Private non-profit) và trường tư thu lợi nhuận (private for-profit). Sự khác biệt của hai lọai này: 1. Trường phi lợi nhuận nhằm mục đích nghiên cứu. Chữ tư (private ) ở đây ám chỉ các nghiên cứu của nó không bị quản lý bởi nhà nước. Lọai này bắt buộc  phải cấp tới bằng Tiến sĩ.

2. Lọai thu lợi nhuận, nhằm duy nhất kiếm tiền. Lọai này đa phần dạy nghề và cũng đa phần ko cấp tới bằng Tiến sĩ. Đây là lọai trường quảng cáo nhiều nhất, tỏa đi các nước thế giới thứ ba kiếm học trò nhiều nhất và, cũng vào hàng tệ nhất trong các lọai trường tại Mỹ.

Nói tóm lại, vì Beo chẳng biết dịch sang chữ gì cho sáng nghĩa hơn, khiến không ít bạn hiểu nhầm thành hai lọai trường tư: miễn phí và kiếm lời. Và câu trên Lê Tê phát hiện đúng, Beo viết ngược. Chính xác phải là: Phi lợi nhuận không đồng nghĩa với trường CÔNG. Beo không sửa trong entry trước mà đính chính tại đây để xin lỗi.

Riêng chữ quản lý trên Beo viết nghiêng, để tránh hiểu theo nghĩa quản lý mặc định theo kiểu Bộ Giáo dục VN.

Le Duc Tung:  tôi nghĩ các trường đại học chí ít website phải có đuôi .edu. Những trường mà website không phải đuôi này thường là trường rởm .

Bạn nói đúng. Trước đây, bất cứ ai cũng có thể mua đuôi .edu. Sau 2001, Mỹ đã hệ thống hóa lại để quản lý, chỉ có các trường đại học có đăng kí mới được sử dụng đuôi .edu