TRƯNG CẦU ZÂN Ý: MÚA GẬY TRONG BỊ

Chuyện tây

Gần hết các nước-được mặc định trong chúng dân Việt-là đỉnh cao nhân lọai về dân chủ nhân quyền, đều ko có luật Trưng cầu dân ý.

Thụy sĩ có.  3 cuộc hỏi ý dân gần nhất, 2 bị phủ quyết. Năm 2003, chính phủ muốn cấm xe hơi vào ngày Chủ nhật và năm 2008, chính phủ muốn cấm các chính trị gia tuyên truyền về đảng của mình (tương tự như tuyên giáo ta).

Năm 2012, nhằm giữ gìn tài nguyên môi trường bảo vệ ngành du lịch, Thụy sĩ hỏi dân việc cấm dân ko được có 2 ngôi nhà. Cuộc trưng cầu này cho tới nay chưa kết thúc, nên chưa biết kết quả thế nào.

Tại Mĩ, James Madison - một trong những tác giả Hiến pháp Mĩ, chỉ trích thẳng thừng, trưng cầu dân ý sẽ biến thành công cụ đàn áp của số đông với những tiến bộ và phát triển, những điều chỉ có được, chỉ xuất phát ở một thiểu số cực ít. Tại Đức, hẳn nhiều người biết rõ, Hitler nhờ trưng cầu dân ý mà thắng cử.

Tuy liên bang ko, nhưng 24 tiểu bang tại Mĩ có luật Trưng cầu dân ý. Tại California, luật quy định 3 nội dung trưng cầu dân ý như sau:

1. Những vấn đề nhạy cảm mà các nhà làm luật  không tự giải quyết được, họ tổ chức một hội đồng nhân dân, hội đồng này đứng ra hỏi ý tòan dân, xem có chấp nhận hay lọai bỏ nó. Ví dụ, năm 2003 California đưa ra vấn đề có nên bắt buộc chính quyền bang cấm tòan bộ các doanh nghiệp không được thu thập thông tin về chủng tộc, không được phân biệt đối xử theo chủng tộc. Kết quả: phủ quyết và giờ này, trong lý lịch hay đơn xin việc, dân Cali vẫn buộc phải khai chủng tộc nếu giới chủ yêu cầu.

2. Đối phó với các vấn đề không có sự đồng thuận giữa 2 cơ quan hành pháp và lập pháp. Ví dụ gần nhất vào năm 2008,  khi các nhà làm luật chống đối sắc lệnh hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính của thống đốc Jerry Brown. Được sự ủng hộ của đa số dân chúng nên sắc lệnh đã được thông qua vào năm 2013. Tuy nhiên, cuộc trưng cầu dân ý kéo dài trong 5 năm này sau đó bị Tòa án Tối Cao phán xét là vi hiến và bị hủy bỏ kết quả. Lưu ý phân biệt: vấn đề được đưa ra trưng cầu là vi hiến chứ ko phải sắc lệnh của Jerry Brown vi hiến.

3. Cali còn một công cụ trưng cầu dân ý nữa là “dân ý cố vấn”, hình thức thực hiện cũng y hệt như trên, nhưng kết quả không có tính ràng buộc.

Chuyện ta

Ông Hà Minh Huệ cho rằng, dân trí ta thấp, chưa nên trưng cầu dân ý.

Phàm chính khách, ko ai nói thẳng tọet đánh giá ra như vậy. Ví như chê thằng đối diện tiếng Anh kém, phải bảo, ngọai ngữ ông giỏi quá giỏi, thật tiếc tai tôi nghễnh ngãng.

Nhưng ông Huệ ko phải chính khách, ông ấy là đại biểu của một cơ số dân trong khu vực ứng cử, nói thế chuẩn cmn rồi, chỉnh gì.

Thay vì bâu vào chửi một câu nói thật, rất thật, của ông Huệ, hãy chỉ cho thường dân biết, luật trưng cầu dân ý hình dung ra sao? Chính phủ cắt cử người đứng ngã tư đường phát phiếu thăm dò như chiêu thô sơ marketing hay dán phiếu lên các gốc cây như quảng cáo rút hầm cầu ? Phiếu người tâm thần có ngang giá trị phiếu ông bà tiến sĩ ?...
Lại nữa, cái gì cần hỏi, cái gì ko. Bạ gì cũng mang ra hỏi dân, nên chăng chính phủ đổi chỗ xuống làm dân và  9 chục triệu mạng lên làm bộ trưởng.

Ko dám nhìn thẳng vào sự thật, thì chờ xem, mọi cuộc lấy ý dân rồi sẽ  cho ra kết quả giống hệt số phần trăm ủng hộ bản Hiến pháp sửa đổi vừa qua.

Dân trí cao, mà múa gậy trong bị được thế với nó á?

QUO VADIS ?

Mình đã đến tất cả những nơi liên quan tới những dấu mốc quan trọng nhất của cuộc đời Đức Phật tổ. Nơi ngài sinh ra, nơi xuất gia, cây bồ đề ngài ngồi 49 ngày tu thiền giác ngộ, vườn Lộc uyển ngài giảng đạo thuyết pháp, ngôi nhà người đàn bà cho ngài bát sữa cứu mạng, cây Shala  nơi ngài viên tịch vì bệnh tiêu chảy và cuối cùng, nơi hỏa táng để lại 84 ngàn xá lợi đang lưu truyền khắp thế giới Phật giáo.

Suy nghĩ của mình khi đứng ngay tại những nơi ấy: đạo Phật là lời an ủi ngọt ngào nhất cho tầng lớp tận khổ, đồng nghĩa là lời dụ dỗ khôn ngoan nhất của giới cầm quyền cho tầng lớp này.

Mình đặt tên: đạo Chấp nhận.

Mình cũng đã theo chân Chúa Giê-su, từ chỗ ngài  ra đời-cái hốc đá gây ra bao cuộc chiến tranh Đông-Tây suốt 2 ngàn năm- đến chỗ chôn cây cột gỗ nơi ngài bị đóng đinh.

Triết lý lớn nhất của đạo Thiên Chúa là trấn áp tính ác bản năng trong con người, cân bằng tinh thần cho  số đông bị "thiệt thòi" bởi sự tử tế, cũng bản năng.

Mình đặt tên: đạo Nhẫn nhịn.

Tương tự thế, với Thánh Alla. Nhưng, mình không nghĩ được ra từ gì để diễn đạt cho đúng ý nghĩ về đạo Hồi, khi đứng ngay tại những địa danh huyền thoại.

Kì lạ hơn cả là một nơi, mình có gần 55 năm đi mòn chân nhẵn đất vẫn không thể hiểu, đạo ấy thờ gì?

Hang đá nơi đặt xác chúa và từ đây, ngài về trời trước sự chứng kiến của một nữ tu.

CHỌN TRƯỜNG CHO CON...

Nếu bạn hỏi tôi - "nên chọn trường nào cho con?", tôi sẽ nói thế này:

Riêng mẫu giáo nếu có điều kiện chọn trường khá một chút, vì lí do an toàn chứ không vì học hành, tuổi ấy thì học gì.

Phổ thông thì trường nào cũng được. Trừ khi con bạn bị tự kỉ, là học sinh cá biệt, còn thì trường nào cũng thế cả. Trường nào gần nhà càng tốt, đỡ đi lại vất vả.

Nếu thích thì cứ để nó thi vào Amsterdam, chuyên Tổng hợp, Sư phạm. Vào được thì tốt, ko vào được chẳng sao.

Những môn lởm khởm như Văn, Sử, Địa, Đạo đức, Chính trị thì từ lớp 1 đến Đại học ở Việt Nam đều dạy thối như nhau, thối tức là tệ hơn dở. Tốt nhất là không học, trừ khi phải học để đủ điểm lên lớp và tốt nghiệp.

Nếu bạn rắp tâm cho con học đại học ở nước ngoài thì chẳng cần học văn, sử, địa, chính trị. Chỉ hại não, hỏng người.

Còn các môn tự nhiên như Toán, Lí, Hoá, Sinh ở mức phổ thông là kiến thức chung của nhân loại, dạy hay dạy dở thì nó vẫn thế, chẳng khác nhau mấy. Hơn nữa với sự phổ cập internet thì con bạn có thể kiểm tra thầy dạy đúng hay sai. Không thể nào ở trường Ams họ dạy 2+2 = 4, còn trường làng thì 2+2= 5.
Đơn giản là không thể, cho dù giáo viên có kém đến đâu.

Kiến thức là đồng nhất ở mọi nơi. Có thể dân chủ của ta gấp triệu lần dân chủ Mĩ, nhưng toán - lí - hoá - sinh ở mức phổ thông thì như nhau cả.

Tôi có đứa cháu con bà chị. Nó học một trường PT ở tỉnh lẻ. Bố nó phải đi tù vì một chuyện lãng xẹt, mẹ buôn thúng bán mẹt. Vì chẳng thần thế gì nên nó bị phân vào lớp mà ngoại ngữ là tiếng Pháp, bọn con nhà khá giả được vào lớp tiếng Anh. 
Năm 1999, hội francophony tổ chức thi tiếng Pháp. Nó tham gia và được giải cao, chính phủ Pháp cho nó học bổng học đại học ở Pháp. Trong khi những người khác đi học bằng tiền ngân sách chọn tỉnh lẻ như Toulouse, Lyon, Marseille cho nhẹ thì nó chọn trường ở Paris, khó hơn. Nó luôn đứng đầu lớp và luôn được cấp học bổng. Nó tiết kiệm học phí, thuê nhà, tự nấu ăn đến mức còn thừa tiền nuôi được thằng anh sang học ké. Tốt nghiệp xuất sắc, nó được một tập đoàn viễn thông của Đức nhận làm việc ở Paris, đã 8 năm, lương cao, đủ mua căn hộ đẹp.

Một đứa nữa con bà chị khác, học 1 trường PT rất bình thường ở HN. Bố mất sớm, mẹ buôn bán nhì nhằng. Nó bằng tuổi con gái tôi. Hết lớp 11 con gái tôi đi Anh học. Nó cũng muốn đi nước ngoài, nhưng mẹ nó nghèo, ko có tiền cho nó đi. Nó hỏi tôi. Tôi bảo cháu cứ lên mạng, hỏi tất cả các trường, nhất là các trường Mĩ. Trong khi chờ đợi thì học thêm tiếng Anh. Một trường nhận nó vào lớp Foundation. Nó bảo chỉ có đủ tiền mua vé 1 chiều. Trường cho toàn bộ học phí và homestay, mẹ phải lo tiền ăn. Tôi chỉ giúp nó làm chứng minh tài chính để có visa đi Mĩ. Thế thôi.

Nó thoả thuận với bà chủ nhà là sẽ giúp bà cắt cỏ trong vườn vào cuối tuần, bà đỡ phải thuê người cắt, dần dần nó cắt cỏ cho cả hàng xóm, tiện thể mà. Tiền cắt cỏ thừa tiền ăn. Chương trình đại học 4 năm nó học trong 2 năm rưỡi, lại còn để dành được ít tiền. Bây giò nó là Giám đốc 1 bộ phận của 1 ngân hàng lớn ở Việt Nam, lương net 90 triệu. Nó mới 32 tuổi nhưng đã đi làm 11 năm, mua được nhà riêng ở Hà nội, và thêm 1 bằng mba với hàng chục chứng chỉ đào tạo các ngành mà nó cần cho công việc ở một ngân hàng. Chẳng cần ai giúp cả.

Từ đáy lòng tôi rất khâm phục 2 cháu này.

Tiện thể cũng nói rằng, những thông tin kiểu như cháu nọ cháu kia đỗ đầu vào 5-6 trường đại học của Anh, Mĩ là tin vịt thôi. Người ta có bắt thi đâu mà đỗ đầu hay đít. Bạn chỉ cần tốt nghiệp phổ thông, biết tiếng Anh ở mức nghe hiểu, nộp hồ sơ là tất cả các trường đại học nhận tuốt. Trừ một số trường danh giá như Harvard, Stanford, Cambrige ... phải có thêm essay, phỏng vấn.

Khi con tôi chuẩn bị đi học đại học nước ngoài, tôi đã thử làm vài bộ hồ sơ với tên giả gửi chục trường hàng đầu của Mĩ, Anh. Nhận tất. Vài trường còn cho học bổng.

Lưu ý các bạn là bộ phận tuyển sinh đánh giá cao việc bạn tham gia các hoạt động tập thể như đội trưởng đội bóng, tổng biên tập báo trường, ban nhạc của lớp hơn hẳn các thành tích cá nhân như huy chương vàng olimpique toán quốc tế.

Vậy nếu con bạn có ý thức học hành thì trường nào cũng được.

Còn vào đại học, nếu có điều kiện thì nên chọn trường khá 1 chút ở nước ngoài, không thì học trong nước. Thực ra cũng chẳng quan trọng lắm đâu.

Chỉ có 20% số người có bằng đại học làm đúng nghề đã học. Bằng đại học chỉ để loè người quen và phòng cán bộ thôi.

By Minh Triết

CHUYỆN ANH BÁ

Có bạn hỏi tại sao chuyện anh Bá và Bộ GT hót hòn họt thế mà tôi không chém-zó. Tôi nói chuyện này có gì đâu, nhàm và nhảm. Bạn hỏi nhàm và nhảm thế nào? Nên zả nhời và ý như thế này:

1. Chuyện anh Bá chưa có học vị tiến sỹ (TS) người ta biết từ lâu rồi, từ vụ anh í đưa cái "công trình" xây dựng tuyến đường sắt khổ 1,43m và chê 300 TS ngành đường sắt An-nam là "ăn hại"cơ. Dĩ nhiên phần lớn các TS ngành đường sắt biết, quan chức ngành đường sắt biết. Còn tại sao Bộ GT không biết thì tôi chịu.

2. Cái "công trình" này của anh Bá sai sót nhiều, dân chuyên môn nói chung và 300 ông bà TS đường sắt phần lớn đều biết. Còn tại sao biết mà không phản biện lại thì tôi cũng chịu.

3. Sau cái vụ đường sắt, lại đến vụ đường bay vàng. Anh Bá có tuyên bố trên báo chí là cược 5 triệu đô với Bộ GT làm rùm beng dư luận. Còn tại sao một đống chuyên gia trong ngành hàng không của Bộ GT không phản biện lại để chỉ ra cái chưa hợp lý thì tôi cũng chịu. Cái sảy nảy cái ung, thế mới có chuyện như hôm nay,

4. Về anh Bá thì tôi đánh giá thế này:
- Anh í là người có tư duy, ham đọc, ham học và có ý tưởng. Nhưng có điều cái học của anh í không đến nơi đến chốn, kiểu đau bụng uống nhân sâm í, nên anh í cứ nghĩ mình là rốn của vũ trụ. Còn tại sao mọi người cứ để anh í tự nghĩ mình như thế thì tôi chịu.
- Anh í nổ, dĩ nhiên. Chém về đường sắt anh í nổ là chuyên gia đường sắt. Chém về kiến trúc anh í nổ là chuyên gia kiến trúc, Chém về xây dựng anh í nổ là chuyên gia xây dựng. Chém về hàng không anh í nổ là chuyên gia hàng không. Đại loại là lĩnh vực nào anh í cũng là chuyên gia, cũng là TS. Còn tại sao chỗ nào, lĩnh vực nào anh í cũng chém mà từ bộ quản lý nhà nước đến các chuyên gia vẫn ở im thì tôi chịu.
- Nếu đọc kỹ những gì anh í đưa ra thì thấy rằng anh í thiếu cả thông tin, cơ sở khoa học và nguồn số liệu minh chứng. Còn tại sao Bộ GT vẫn tin và vẫn mời anh í, các chuyên gia của Bộ GT không chỉ ra cái sai, cái ngớ ngẫn để phản biện lại anh í thì tôi chịu.
- Tuy nhiên, ở xã hội mà phần lớn cần-lao sống theo kiểu ngậm miệng ăn tiền thì sự nổ của anh í cần được khuyến khích. Nhưng khuyến khích nổ cho đúng, nổ có cơ sở khoa học, nổ theo hướng phản biên tích cực. Dĩ nhiên nếu anh í nỗ vì vĩ cuồng chứ không phải nổ với tinh thần xây dựng thì đó là việc của anh í.

5. Về Bộ GT thì tôi đánh giá như thế này:
- Một bộ to đùng với hàng nghìn GS, TS chuyên môn, có hàng chục trường ĐH, CĐ và các viện nghiên cứu chuyên ngành mà không phản bác lại những gì anh Bá nói thì tôi không hiểu họ làm cái gì nữa. Chí ít cũng phải thấy là bị xúc phạm cá nhân khi anh í gọi là "ăn hại" hay thách đố 5 triệu đô với bộ.
- Như tôi đã nói ở trên về học vị TS của anh í. Tôi nghĩ phần lớn những người trong nghề đều biết, thông tin tra cứu thì cực đơn giản. Vậy mà bộ vẫn mời anh í để giải trình, để giảng với học vị TS thì không hiểu sự quan liêu như thế nào nữa?
- Bộ có trong tay tất cả những thông tin về dự án mà anh Bá phản biện. Do hàng trăm GS, TS, các chuyên gia và các đơn vị tư vấn quốc tế thực hiện mà không chỉ ra được cái sai của anh Bá để dẹp chuyện này đi. Hoặc công khai ra dư luận (trừ những nội dung thuộc bí mật quốc gia) để dư luận phê phán lại anh Bá thì tôi càng chịu. Đơn cử như vụ sân bay Long Thành, bí mật gì đâu mà không công bố cái bản vẽ phối cảnh để vả vào miệng anh Bá một cái.
- Cái việc Bộ đề nghị xử lý anh Bá vì tung tin sai với đề nghị thẩm tra lại học vị TS của anh í tôi cho là hạ đẳng. Bởi lẽ mặc dù việc này đúng pháp luật, nhưng như những gì tôi nói trên, nếu bộ có trách nhiệm và minh bạch từ đầu thì đã không có chuyện này xảy ra. Bộ còn có bao nhiêu việc quan trọng đối với quốc dân đồng bào, sa đà vào các việc nhảm nhí và vô bổ này là việc rất không nên.
Chả cần đao to búa lớn gì, cứ mỗi vụ nổ của anh Bá, bộ giao cho khoảng 10 GS, TS, chuyên gia phản biện lại anh Bá là ổn chứ gì. Còn 10 vị này mà không phản biện nổi thì vứt hết mấy cái học hàm, học vị, chức tước đi. Để cũng chỉ ăn hại, làm được cái gì nữa đâu.
Đấy, đơn giản mỗi thế, sao cứ phải đao to búa lớn.

6. Thêm một vấn đề ngoài lề nữa là vai trò của báo chí trong việc đưa thông tin. Việc này chắc không cần tôi nói rõ nữa nhẻ. vì báo chí góp một phần không nhỏ trong các vụ việc này.

7. Chung quy lại anh Bá chả tốt đẹp gì, nhưng Bộ GT cũng chả ra sao cả. Đám ăn theo nói leo có chuyên môn (liên quan đến các vụ việc của anh Bá) nhân dịp này xỉa xói anh Bá tôi cho là dạng hạ tiện.
Thế chả phải là nhàm và nhảm thì là cái gì.
copy của BAU X.TRINH