THƯ BÙI CHỦ TỊCH GỬI HỌC SINH

Sắp tới kì thi đại học rồi. Về cơ bản mà nói, học hành tốt sẽ đem lại cho các em cuộc đời tươi sáng hơn. Dĩ nhiên đấy chỉ là điều kiện cần, cuộc đời là một sân chơi khác, áp dụng những quy luật khác nên điều kiện đủ để thành công nó còn mênh mông lắm.

Thật chứ nếu cứ học là thành tỉ phú, thành vĩ nhân thì với số lượng tiến sĩ, thạc sĩ nhiều như lá rụng nước ta, đất nước hoá rồng, hoá hổ hay bét cũng hoá cáo rồi chứ chả cưỡi pet Nhật Tân như giờ.

Không phải ngẫu nhiên và dân tốt nghiệp Harvard, Oxfords, Paris X nào đó ra luôn có những vị thế cao trong xã hội.

Các em đừng nghe lời mấy cha phét lác, nguỵ biện hay bao biện rằng bọn bỏ học đi gây dựng sự nghiệp sẽ thành công.

Vạn anh tiều phu thì chỉ có một anh trở thành anh Đức. Số còn lại vẫn đang ngày đêm đẵn gỗ bán làm củi hay trốn chui, trốn nhủi chở lậu gỗ ra bìa rừng bán vội, bán vàng mà thôi.

Tuy nhiên, học gì thì học nó phải phú hợp với năng lực và sở thích. Các em là người hiểu bản thân nhất chứ không phải bố mẹ các em. Phụ huynh họ rất hay hiểu lầm vì họ chỉ thích hiểu theo ý định của họ vạch trước ra cho cuộc đời các em mà thôi. Kể cả vì trí tuệ tốt, học gì cũng khá ổn thì việc chọn sai sở trường và sở thích sẽ làm cuộc sống sau này trở nên dơ dở, thậm chí là thảm hoạ.

Nếu các em muốn kiếm tiền, đừng chọn làm chính trị hay công chức. Lương của bộ trưởng bây giờ cũng chưa bằng một nửa lương anh đâu. Cán bộ của ta đa số đều không tham nhũng, trong sạch, liêm khiết và sống cuộc đời giản dị, thanh bạch. Số rất ít còn lại sẽ được tổ chức tiến hành phê và tự phê để loại bỏ hết sớm thôi.

Nếu các em kém chịu được nhiệt thì đừng có làm bác sĩ, công an, nhà báo. Anh tin, thậm chí trong số họ vẫn có những người tốt nhưng dân mình chửi quen mồm rồi.

Nếu các em muốn thay đổi thế giới thì hãy chọn ngành điện tử hoặc lập trình bảo mật tại Bách Khoa. Chỉ cần xin được vào BKAV là các em đã có cơ hội khi được làm việc ở nơi sáng tạo ra sản phẩm không thể tin được.

Còn nếu không thi được đại học thì cũng không sao. Còn khối con đường để đi. Y tá cũng không phải là lựa chọn tồi đâu khi sống ở một đất nước đang trong thời kì quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Chúc các em bình tĩnh và tự tin vào lựa chọn của mình. Chả việc đéo gì mà phải xoắn.

                                                 BY LỌC CHỌN BÙI

MẠT HẠNG ĐẾN THẾ LÀ CÙNG...

Mấy ngày qua, mỗi khi lướt facebook lại thấy nổi lên cái chia sẻ này, chia sẻ khác dẫn đến nguồn các bài báo mổ xẻ về cái tư thế nằm ngủ của cô hoa hậu Kỳ Duyên. Lúc đầu còn thấy buồn cười vì cái đám cầm bút mạt hạng câu view, nhưng sau thì thấy sự mạt hạng ấy không còn đáng buồn cười nữa, mà chỉ thấy sự ghê tởm của cả một lũ không hề nhỏ, bên ngoài giả mạo đạo đức này nọ, nhưng hành vi thì vừa phi pháp vừa đốn mạt.

Có lẽ, ở một đất nước mà những quyền cơ bản tối thiểu không được tôn trọng, thì việc xâm phạm hình ảnh đời tư là một chuyện thường tình. Song qua việc này, thấy có mấy điều như sau:

1. Lũ truyền thông lá cải đã và đang chứng minh cho cả nhân loại biết về sự dốt nát, bẩn thỉu và đốn mạt của chúng, bằng việc săn kiếm, tung hê những thứ hình ảnh giật gân, hay những trò khốn nạn, nhằm đoạt tin [không phải lấy tin] cho tờ báo rẻ rách của mình.

2. Họ không được học để trở thành một người làm báo chân chính, ngợi ca cái đẹp nhân văn, nhân bản. Họ được học và tuyển dụng để làm những việc mà chỉ có những kẻ dốt nát nhưng lộng hành vì cái quyền được cho là "quyền lực thứ tư" để mang lại lợi nhuận cho tờ báo của mình.

3. Một xã hội đã âm thầm chấp nhận những thứ rẻ rúng, xem đó như một lá bùa để quên đi những bổn phận chính nghĩa, vì không còn ai bàn đến những chuyện về lí tưởng, nếu có thì trở nên lập dị.

4. Moi móc đời tư, bám váy đám ưỡn bụng khoe giò, chỉ trích và hạ bệ người này, tung hê người khác, làm nhục các bị cáo về hình ảnh khi chưa thành án bằng việc bấm máy chụp hình đưa hình ảnh phi pháp, phi giáo dục, tiếp tay truyền bá chủ nghĩa giết hiếp v.v... là những hành vi và hành động của những kẻ mang danh nhà báo thấp hèn. Sản phẩm vô văn hóa đó lại đang được mệnh danh văn hóa để đang là thứ thức ăn "nhân văn" tưới tắm cho tâm hồn nhân dân.

5. Không ai còn mơ và nghĩ đến những điều nhân bản và dân chủ khi ứng xử. Các giá trị bị giẫm đạp lên nhau chỉ vì quyền lợi của một trong hai phía, mà phần lớn thuộc về cái đám có quyền lực nào đó trong tay.

6. Một xã hội mà có thể đẩy bất kỳ ai vào các thái cực chỉ vì sức ép của dư luận, thì xã hội đó đã bộc lộ sự yếu kém đến thương hại về mặt quy tắc ứng xử và đạo đức tối thiểu, nhưng lại luôn dùng chiêu bài quy tắc ứng xử và đạo đức để ngụy biện cho hành vi khốn nạn của mình.

7. Và điều cuối cùng là, không còn ai an toàn trong gầm trời, mà đáng ra, sự an toàn ấy được tạo hóa chia đều cho hết thảy.

Tạm kết: Tôi chả biết cô hoa hậu kia là cô nào, vì thực sự không quan tâm đến việc cô là ai, nhưng muốn gửi đến cô sự chia sẻ nhỏ nhoi này. Cô chẳng cần thiết phải giải thích gì cả, vì càng giải thích với lũ không hiểu về quyền, nhưng luôn lạm dụng quyền, chỉ làm cho cô mệt mỏi và mất thời gian thôi. Cái đẹp không phải ở cái tư thế khép chặt càn khôn khi đi ngủ, hay dang rộng giang sơn khi đi vệ sinh. Cô cứ là cô tức là cô đã đẹp lắm rồi. Họ đâu có nhìn thấy cô, mà chỉ nhìn thấy những gì chỗ cô gác chân lên cho họ mổ xẻ mà thôi!!!

Chu Giang Phong

TÁI ÔNG MẤT NGỰA

Chân dung các Chí luôn tự nhận là bậc Trí.

Copy từ nhà Lê Thiếu Nhơn có cắt cho ngắn bớt..

NGUYỄN MẠNH TUẤN

Giấy mời ghi 8 giờ khai mạc, vì tắc đường, 8 giờ 20 mới đến nơi, sảnh đón khách loe ngoe vài mống lạ hoắc. Trong hội trường  đông hơn. Đang nhìn quanh tìm người quen thì một quý ông, không rõ nhà văn, nhà thơ, hay nhà phê bình, cỡ tuổi ngoài 50, vồ vập:

- Lâu quá không gặp. Sao ra tập thơ mới, ông không tặng tôi một cuốn?

Tôi bảo:

- Thơ tôi dở, tặng bạn bè chỉ mắc cỡ.

- Này, lát nữa đến bầu cử, ông nhớ gạch tên con Hà Phương và thằng Lê Thiếu Nhơn nhé.

- Tại sao?

- Hai đứa đang liên kết với nhau để vào Ban Chấp hành lần này. Con Hà Phương sẽ tranh ghế chủ tịch Hội, âm mưu hợp pháp hóa trang mạng đen phản động của thằng Lê Thiếu Nhơn. Chúng nó là thế lực ngầm của Văn Đoàn Độc Lập.

- Đến ông cũng biết rõ như thế thì công an phải bắt hai đứa từ lâu rồi.

- Giờ là lúc bọn trên đang chỉ đạo bằng mọi giá phải lấy bình ổn chính trị làm gốc nên chúng nó được yên. Sau đại hội, theo nguồn tin chính xác từ PA25, thằng Lê Thiếu Nhơn sẽ theo gót NQL.

- Thú thật, đến nay, tôi vẫn chưa biết mặt cả Lê Thiếu Nhơn lẫn Hà Phương.

-Cái thằng mặt non choẹt, đang thì thầm với mấy thằng trong băng NĐT báo TT, ở dãy ghế cuối hội trường, là Lê Thiếu Nhơn, còn con Hà Phương, hôm qua, họp Đảng viên phát biểu chống đối, ông cũng dự mà?

- Chắc ông nhầm với ai. Hôm qua, tôi mệt nên vắng mặt.

- Đàn bà trong hội trường, chỉ mình nó học đòi thời trang Việt kiều, nhuộm tóc bạch kim … Nó kia kìa.

- Rồi. Nhất định tôi sẽ gạch tên hai đứa.

Một quý ông trẻ, cũng không rõ nhà thơ, nhà văn, hay nhà phê bình, quãng tuổi 35 – 40, từ xa xán đến:

- Tin chính xác cuối cùng, con Hà Phương bị PA25 cảnh cáo, đã thôi dính vụ vào Ban Chấp hành, nhưng thằng Dương Trọng Dật được bọn Hà Nội và Thành ủy chọn làm Chủ tịch Hội. Thằng nào bảo kê cũng gạch… Nhớ gạch hết, chỉ chừa lại tên người mình.

- Người mình là những ai?

Quý ông trẻ hạ giọng nói nhỏ mấy cái tên nghiệp văn chương  chỉ mới ở hàng tập sự, nhưng đã nổi tiếng láu cá trong giới. Mấy tên này, sau kết quả bầu cử, đều đạt số phiếu cao bất ngờ, nếu có chút lòng tự trọng, chắc chính họ cũng ngượng. Thôi thì đất nào, cây ấy. Âu cũng là xu thế tất yếu của quy luật thịnh suy.

Quý ông trẻ tiếp tục đi vận động người khác, tôi hỏi quý ông gặp lúc đầu:

- Có đúng Dương Trọng Dật được Hà Nội và Thành ủy chọn?

- Sao ông quá thật thà? Quý ông này cười: Một trăm thằng mơ bầu cử dân chủ, ra một  trăm hình tròn méo khác nhau, nhưng tất cả đều ghét sự áp đặt từ trên xuống, nên phải tung tin như thế để giết thằng Dật bằng nhiều mũi giáp công.

Hội Nhà văn thành phố hơn bốn trăm hội viên, chỉ cỡ hai trăm người có mặt. …

Vì đa số không quen, tôi tìm hàng ghế cuối hội trường để tiện làm khán giả. Tình cờ ngồi cạnh nhà văn TH. Tôi than với anh:

- Quá nhiều người xa lạ, mình thành lạc lõng.

TH nói:

- Vì không quen biết, nên Đại hội này như toàn thằng mù gặp nhau. Đến pha bầu cử, chắc chắn sẽ chỉ theo băng nhóm. Ngày xưa, những cuộc giao lưu và sinh hoạt văn học diễn ra thường xuyên, nhà văn cả nước, nhờ biết nhau qua tác phẩm, cứ gặp gỡ là thành bạn. Bây giờ, Hội thành phố, mỗi năm gặp nhau đúng một lần vào gần tết để ăn bữa cơm rẻ tiền; tác phẩm vừa ít, vừa loãng, các kỹ sư tâm hồn lọt thỏm trong đời sống hỗn độn giá trị,  vẫn hoang tưởng mình cao giá, không hề biết đó là cái tật dễ bị bọn láu cá lợi dụng nhất. Đại hội sau đếch đi nữa.

Trước lúc bầu cử, số người không chấp nhận danh sách đề cử vào Ban Chấp hành mới vẫn những gương mặt cũ, nhân giờ giải lao, bỏ về khá đông, vậy mà số phiếu phát ra, sau đó, thu vào, vẫn không mất người nào? Rồi khi bỏ phiếu, không ít đại biểu hồn nhiên sai luật,  cầm từ vài đến cả mớ phiếu, bỏ vào thùng.

Vào đại hội, những chuyện rất vớ vẩn, rất sơ đẳng  cũng cãi nhau ỏm tỏi. Ai nói khác, lập tức bị những kẻ to mồm quy tội phá hoại, vu cáo, đến nỗi mấy nhà văn lớn tuổi phải thốt lên: Không khác gì thời kỳ cải cách ruộng đất ở miền Bắc sau năm 1954.

Việc Ban chấp hành mới nên 7 người, 9 người hay nhiều hơn, cũng đua nhau gào thét: 7 được rồi.

Xu hướng đòi hạn chế tối đa thành viên Ban Chấp hành ở đại hội các ngành nghệ thuật cả nước, có từ đầu thời kỳ đổi mới. Thời mà trước đó, các hội văn hóa, văn học nghệ thuật được Nhà nước “bao cấp nặng”, thành viên Ban Chấp hành được hưởng nhiều danh lợi, bổng lộc, nên tại đại hội, các hội viên chỉ bầu một lần, số trúng cử ít hơn dự kiến bao nhiêu cũng  quyết không bầu thêm vòng hai, để tăng số kẻ được hưởng đặc quyền, đặc lợi.

Thói quen đó kéo dài đến nay, và vẫn không kém phần hùng hồn như ba chục năm trước, song các nhà văn chỉ quên thời thế nay đã khác. Do kinh tế khủng hoảng, đạo lý xuống cấp, danh giá tinh thần của các nhà văn, nhà thơ trong đời sống dân sinh ngày càng khiêm tốn, Nhà nước chuyển từ “bao cấp nặng” sang “bao cấp nhẹ”, kinh phí, quyền lợi dành cho các hội bị xiết lại và cắt giảm rất nhiều, khiến vào Ban Chấp hành, ai có lòng thì hội viên được nhờ, chứ danh cũng hẻo, mà lộc cũng bèo, nên thành viên Ban Chấp hành, nhiều đến hai, ba chục cũng chẳng hại gì đến tiền thuế của dân. Trong khi số lượng càng ít thì khoảng cách giữa lãnh đạo Hội và các hội viên càng xa, dẫn đến tình trạng hội viên một năm chỉ gặp nhau một lần, chẳng mấy ai biết ai. Và điều này có chăng, chỉ càng trúng ý mấy anh đứng đầu Hội, vì thành viên Ban Chấp hành càng ít thì “địch” càng khó lọt vào, họ dễ bề an tâm lũng đoạn.

Hậu quả tệ hại từ số ít thành viên trong Ban Chấp hành khóa trước vẫn còn sờ sờ. Nếu khóa vừa rồi, số thành viên Ban Chấp hành nhiều hơn, chắc chắn những sai phạm nghiêm trọng của cá nhân lãnh đạo Hội sẽ có người đấu tranh ngăn chặn và Hội sẽ không yếu kém kéo dài suốt 5 năm.

Dương Trọng Dật thiếu 10 phiếu mới quá bán, nên không trúng cử Ban Chấp hành.

Những năm gần đây, phần lớn các hội, ngành văn hóa, nghệ thuật, thể thao, sau khi Nhà nước chỉ còn “bao cấp nhẹ”, đã dần dần giác ngộ, thay vì bầu  đứng đầu hội, ngành, là những người theo đủ các tiêu chuẩn chính trị giáo điều, đã chuyển sang bầu những người biết làm kinh tế, để góp phần “xóa đói, giảm nghèo” cho hội, ngành mình. Hội Nhà văn TPHCM là Hội nghèo thâm niên. Tạp chí Văn, tờ báo duy nhất của Hội  (mà Hội Văn Nghệ tỉnh nghèo nào cũng có ), chỉ vì không kinh phí, phải đình bản nhiều năm nay; tờ Văn nghệ TPHCM thuộc Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật, sống nhờ kinh phí bao cấp quá hẻo của thành phố, không cách nào cải thiện nội dung, nên số lượng thấp ở mức vừa đủ cầm hơi; giải thưởng Văn học thành phố lớn nhất nước, không có một đồng dành cho các tác giả đoạt giải, thật đáng xấu hổ; vân vân và vân vân… Bất cứ việc gì đụng đến tiền đều phải ngửa tay xin Thành ủy. Thời buổi kinh tế thị trường, có lòng tự trọng, lẽ ra chẳng ai phải xin ai, nên mỗi lần xin là một lần yếm thế. Nếu không tìm đủ mọi cách bơm thổi các loại dự án để lấy tiền bằng được, thì cũng phải năn nỉ nứt lưỡi.

Nói cho công bằng, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM cũng là một chức vụ danh giá. Trước đây, đôi ba người ngồi ghế này, chẳng làm gì nên hồn, vẫn “ngon” toàn diện. Nhưng ngày nay, không làm cho Hội nên hồn, danh cũng là danh hão.

Ở NƠI KHÔNG CÓ THƯỢNG ĐẾ

(Viết riêng cho Nguyễn Ngọc Long)

1. Chuyện thật

- Nàng leo lên uber trong tình trạng  xỉn, ói  ra xe. Tài xế chụp  hình lại và automatic trừ  thêm vào tài khoản 80 đô tiền rửa xe. Nói rõ thêm, nơi xuất bill 80 đô này là chỗ rửa xe.

- Chàng và nàng gây lộn tưng bừng. Leo lên uber tiếp tục gây. Đi chừng  nửa mile, tài xế dừng xe mời cả hai xuống. Sau đó chàng lên Yelp-một website chuyên chấm điểm các dịch vụ công cộng, phàn nàn, chấm uber 1 sao. Chừng tiếng sau, chàng nhận được email thông báo, uber ngừng cung cấp dịch vụ cho tài khoản của chàng cho đến khi chàng xin lỗi anh lái xe kia (là một sinh viên làm thêm ngoài giờ). Đồng thời, dịch vụ uber cũng report chàng với Yelp.

Ghép hai câu chuyện có thật Beo chứng kiến kia làm một, thành chuyện ở VN.

Một anh lên uber, nôn ra xe. Uber trừ 350 ngàn tiền rửa xe sau đó. Anh lên facebook tố. Uber trả lời lại cũng trên facebook, sau đó trả lại tiền và chấm dứt dịch vụ.

(Beo thấy chuyện này quá nhảm nên ko theo dõi kĩ. Tóm tắt sự việc vậy  ko biết đã chính xác chưa, xin lỗi Long).

2. Chuyện luật Mĩ

Long hỏi: chị cho e tham khảo thông lệ ở Mĩ một xíu, là khi khách hàng khiếu nại, họ có đưa lên facebook xử lý ko hay sẽ liên hệ riêng KH qua email/tin nhắn này nọ?

“Post lên facebook…hay không post lên facebook”,  trả lời cho câu hỏi của Long, Beo tìm thấy trong Bộ qui tắc ứng xử chuyên nghiệp và trách nhiệm nghiệp vụ của luật sư, của Hiệp hội luật sư Mĩ. Hiệp hội này hòan tòan độc lập và "tư nhân", nên Bộ qui tắc này không được tính là “luật”, tuy nhiên, vì Hội chịu trách nhiệm giám sát và cấp chứng chỉ cho cả luật sư và trường luật, nên nếu vi phạm có thể bị tước quyền/bằng cấp/chứng chỉ hành nghề.

Công thức chung về nguyên tắc cung cấp thông tin công cộng là  chỉ được phép tiết lộ những thông tin đại chúng: chung chung và ai cũng biết. Bất kì thông tin nào bị xem là sẽ dẫn đến sự tạo thành định kiến trong công chúng/truyền thông/bồi thẩm đòan/thẩm phán... đối với một trong hai phe, đều là bất hợp pháp. Cứ hễ tiết lộ là phạm pháp.

(Nói ngoài lề. Ví như Trần Triển luật xư mà ở Mĩ thì đi chăn lợn từ thế kỉ trước).

Mức độ vi phạm được tính theo mức độ lan truyền cũng như nguy hại mà việc bị tiết lộ thông tin ảnh hưởng tới. Nhẹ nhất, người tiết lộ có thể bị phạt tiền hoặc ngồi tù, từ vài giờ tới vài tuần.

Post lên facebook (hay twitter, blogs, etc.) là hành động  bị coi là “cẩu thả”  hay “liều mạng”  bởi tính lan truyền rất cao, và gần như chắc chắn sẽ tạo nên thành kiến với người trong cuộc. Tùy vào thông tin được post, nhưng nếu post những gì chi tiết hơn truyền thông (báo đài tv…) đang (hoặc đã) đăng thì nếu đang trong thời gian kiện tụng, gần như chắc chắn phiên tòa sẽ bị gián đọan hoặc bãi bỏ.

Tóm lại,  luật pháp Mĩ ko hoan nghênh việc đưa  tranh chấp lên truyền thông-điều này Beo nghĩ xứ nào cũng thế. Tuy nhiên, hành động tung lên truyền thông của người trong cuộc để tìm kiếm lợi thế, thì chỉ có ở Việt nam. Tại Mĩ, như đã dẫn ở trên, đó là điều bất lợi rất lớn, trước toà.

3. Và chuyện luật rừng rú

Có 2 điều Beo rút ra từ câu chuyện này.

Thứ nhất. Người Mĩ được dạy từ khi biết nhận thức, mọi người đều bình đẳng trong xã hội.  Công chức ko phải là công bộc và khách hàng  đừng mơ làm thượng đế. Anh trả tiền, tôi phục vụ anh, càng nhiều tiền dịch vụ càng tốt. Dịch vụ như thượng đế, không đồng nghĩa người làm dịch vụ là kẻ hầu.

Việc giáo dục từ rất sớm hai chữ bình đẳng, khiến cho quan hệ người với người trong xã hội tôn trọng lẫn nhau, ko mặc cảm về nghề nghiệp, thân phận hay gia thế. Người ta không phải tìm kiếm đạo đức từ người nghèo để tôn vinh như một sự khoả lấp  vật chất, ko ai đòi hỏi một cách ngớ ngẩn, sống bằng thuế tao đóng mày phải  abcd hay, quăng ra tý tiền  thành quan hệ thượng đế-người hầu..

Thứ hai. Chính quyền tất cả các cấp, từ trưởng thôn tới chóp bu, đang trong giai đoạn bầu bán nhân sự nhiệm kì mới, các phe phái đánh nhau mang vũ khí "tối tân" mạng xã hội (bên cạnh vũ khí cũ là báo chí) ra triệt hạ nhau.

Qua một vài vụ, thấy vũ khí này hiệu quả, đã được dùng phổ biến.  Từ chính trị, kinh tế, văn hoá...đến  chửi chồng mắng đồng nghiệp, lôi tất nhau lên  phây, chém. Chính quyền bắt một nàng  nhãi nhép Thánh cô cô Bóc là động thái ... nhãi nhép. 
Đám đông u mê, lãnh đạo  hèn hạ và  người tử tế, chết tốt.