Thứ Hai, 5 tháng 10, 2009

Tinh thần ...

Ấy là tớ nói về tinh thần chống khựa chứ không nhại lại bác Nguyễn Công Hoan. Ghét thì rõ rồi, ghét từ ngàn năm, ghét phát buồn cả nước như bác Trịnh hát. Nhưng chống khựa thì…trừ những bận tẩn nhau chuyên nghiệp ra, một hai năm gần đây mới rộ lên. Chống tất, hàng khựa, người khựa, hơi hám khựa…


Lê la từ chợ chồm hổm Nguyễn Văn Trỗi đến siêu thị Diamond, cơ man nào là hàng khựa. Người bán bây giờ cũng dầy tinh thần tông dật lắm, chả nhận là hàng khựa đâu, bất quá thì họ bảo nhập từ Campuchia như chị bán xỉ quần áo đầu chợ Phạm Văn Hai dỗ tớ thế. Diamond, một trong những biểu tượng quýs tộc Sài thành mua sắm, không cần lẹ nhãn cũng thấy hàng Trung cộng trà trộn hàng Pháp Mỹ Hàn chính hãng, giá bằng nhau và đắt ngang ngửa Nieman Marcus. Trái cây, trên khắp nẻo Việt nam anh hùng phì nhiêu của ta, lê Hàn  nho Mỹ táo Úc… , sozy vì làm mất thể diện mấy bạn nhà  dàu tý, tinh khựa cả đấy, bạn cứ lên cửa khẩu Lạng Sơn, đứng 15 phút là tin liền lời tớ.


Tớ nhớ chuyện ngày mới giải phóng, có anh  bí thư chi đoàn nguyên là dân sinh viên tranh đấu cũ, anh này thù tớ  tuần họp nào cũng lôi tớ ra kiểm điểm tội mặc váy ngắn quần loe và khen đồ Mỹ. Zời bênh tớ thế nào mà có hôm quần anh ý rách lòi xịp, tớ kháy quần Liên xô em tưởng không rách. Thế mà kỳ họp chi đoàn sau anh ý vẫn đe nẹt có mặc quần bò Mỹ thì mặc nhưng tư tưởng phải nghĩ đến nước Liên xô. Bonus: anh này sau thế qué nào lại làm lính tớ, tớ đì lại cho không còn cọng tóc.


Kêu gọi người Việt dùng hàng Việt. Cứ đẹp bằng ngon bằng rẻ bằng, chưa cần hơn đồ khựa là người Việt đã dùng uỳnh uỵch. Kêu dễ gọi dễ hơn nữa. Nhưng cái cách kêu gọi từ Ban cho đến dân như hiện nay là cách làm của anh bí thư chi đoàn tớ hơn 30 năm trước, rồi còn sinh ra  nói dối làm dối nữa cho mà xem. Như tớ đây, dứt điểm là duyệt mua văn phòng phẩm chai nờ ghi hóa đơn vina, nhìn chúng nó ném toanh toách bút bi vina mới toanh vào sọt rác vừa tốn vừa xót ruột. Nhưng không ném thì cũng chả biết để làm, vì mực có ra đâu mà mẫu mã thì bao năm chung thủy kiểu một.


Nói tiếp đến chuyện chống người khựa. Chưa thấy bạn nào chống tới được lão Ôn vật, tinh phang vô đầu người lao động  nghèo. Vụ hơn  bốn chục  khựa rặt biểu tình trước  sứ họ vì bị lừa xuất khẩu lao động sang  vina y chang mấy công ty lừa con em Thanh Nghệ sang Nga sang Hàn tiền mất nợ mang, ngay giữa thủ đô thế mà chẳng thấy bạn nào phát một cái ngôn cho những người khốn khó ấy. Mấy năm nay tớ khốn khổ khốn nạn vì tham gia biểu tình 30 phút trước sứ khựa tớ vẫn hãnh diện lắm lắm, vì chống đúng nơi đúng chỗ đúng lý tưởng tượng. Bạ cái gì khựa cũng chống thì quay về thời tộc néandertan chắc chắn. Mà chống được thì xửa xưa đã chống chả để đến nỗi 60% vốn từ hiện đang xa xả xuất phát từ tiếng…hán.


Tớ đã hỏi non chục người, có và vô trách nhiệm tầm cuốc gia, tại sao lại rộ lên phong trào chống  khựa? Có trách nhiệm thì bẩu đây là một trong những cách để gây bất ổn dẫn tới phá chuyện ăn nên làm ra của đất nước đang thời  nâng tầm cao mới. Vô trách nhiệm lại bẩu ban đang khiếp nhược bán nước nên chống để cứu nước, nhập nhèm chống khựa  chống ban. Chẳng phái nào làm tớ xuôi tai.


Có chuyện này, mới tinh, chưa thấy bạn nào loa loa lên, ấy là  2 bạn báo tiếng Việt, nói lại cho dõ là tiếng Việt, ở Mỹ, đang bán lại cổ phần cho khựa, khựa chính hãng chứ không phải khựa chai nờ thao. Vào web của 2 nhà này, tớ  tư duy rất lung không đoán được nếu vụ liên doanh này mà thành thì tinh thần kháng khựa có còn chào xôi như đã.


Túm quần lại, cái việc chống khựa hiện nay, coi chừng ta chặt chính chân ta, mà què rồi thì xông ra biển lớn thế nào, nhể?

Thứ Năm, 1 tháng 10, 2009

thơ

ĐẮP MỘ CHO ANH
    (Lời một liệt sĩ )

Vượt Trường Sơn đánh Mỹ,
Tôi nhớ mùi cốm non.
Anh bị cầm súng Mỹ,
Mờ mịt trong hơi cồn.

Anh, tôi  không quen biết,
Không thù hằn – giết nhau.
Bên sông Hàn thê thiết
Hai xác vùi nông sâu!

Trải nắng thiêu, mưa xối,
Trải gió sương dãi dầu
Hai cô hồn trôi nổi
Đói khát cùng chia nhau.


Mỹ đã về nước Mỹ,
Núi sông nối lại rồi!
Mẹ tìm mộ liệt sĩ,
Anh chỉ hài cốt tôi.

Mẹ ơi, xin đắp mộ
Cho anh – lính Cộng hòa,
Trước khi con chuyển chỗ
Về nghĩa trang, gần cha!

Nghĩa trang sao lấp lánh,
Khói hương trầm quanh năm.
Thương hồn anh cô quạnh
Có ai người viếng thăm? ...

VŨ ĐÌNH HUY
(Trích từ tập thơ “Xanh bước thời gian”, Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2008)

Thứ Tư, 30 tháng 9, 2009

Quê

Đi chơi thích hơn đi làm. Sông có thể cạn, núi có thể mòn song chân lý ấy lúc nào cũng mới.


Dễ khí lâu mới lang thang, không định hướng, không di động, không nét niếc. Chụp một rừng ảnh, gặp một huyện người, gần 100 nốt muỗi đốt. May quá nó chừa mặt. Chồng lại bảo đấy là chỗ xấu nhất nên muỗi chê.


Tiếng là về quê, nhưng đặc sản quê giờ chỉ đẫm ở người già. Bà cụ gặp ở sân đền chao ơi là đẹp. Mũi cao thẳng tắp, cằm chẻ, mắt vời vợi. Cụ  xấu hổ cúi gằm xuống mẹt hàng khi thấy tớ nhìn cụ chăm chăm. Mà không thể không nhìn. Ngoài tám mươi, con cái lớn cả chẳng phải lo cho đứa nào, cụ ông bán thân bất toại đã dăm năm, mẹt hàng với mấy gói kẹo bột, mấy thẻ nhang vàng tiền giấy cụ bán cho có việc đỡ buồn. Mình hỏi bà ơi ngày xưa chắc bà đẹp lắm, cụ lại cúi xuống mủm mỉm có đẹp gì đâu, ngày xưa đi làm giao liên toàn phải lấy bùn bôi lên mặt mặc quần áo rách, mãi đến đêm mới được mặc cái áo nâu non mới. Cái cách cụ khoe ngày xưa của mình tế nhị chưa, yêu không thể tả được !  



Nhưng cụ này mới độc đáo. Chẵn 73, hơn cụ ông 22 tuổi. Bà ơi làm cách nào bà lấy được cụ ông trẻ thế? Cưa Tiệp đấy, trẻ hơn ông này! Bà chỉ lão chồng tớ, rồi quay sang  lái xe, ngang chú này. Sắn sởi đi, bà còn quay lại nói với cũng là duyên thôi mợ, chứ cưa Tiệp hay cưa giời mà không duyên không số  thì cũng vứt khi tớ hỏi kinh nghiệm cưa Tiệp của cụ. Cụ làm bọn tớ vui như Tết cả buổi chiều khi tớ thì tưởng tượng ra mồm mình  có phi công hăm mí còn lão chồng hân hoan đại may lấy được vợ quá trẻ.



Hỉ nộ ái ố chuyện quê, chẳng chuyện nào giống chuyện nào, đa âm đa sắc. Như tấm gương soi để thấy mình đáng thương và thảm hại. Ấy thế rồi vẫn nhảy bổ vào cái computer khi vừa về đến nhà, trốn ánh mắt  dịu dàng của  chồng bằng câu nói trớ:  thì xem bão bùng miền Trung ra sao!

1441 và TTX

Ngày 14/9, Thủ tướng đã ký ban hành Chỉ thị số 1441/CT-TTg về tăng cường vai trò của Thông tấn xã Việt Nam trong tình hình mới. 25 năm làm tại TTX, tôi thấy Chỉ thị trên chỉ thuần túy là liệu pháp tinh thần, ít giá trị thực tiễn cho hiện trạng của hãng thông tấn quốc gia này.


Với Văn phòng đại diện tại tất cả các tỉnh thành trong nước và tại gần 30 quốc gia khác, trụ sở chính là 5 cao ốc khang trang vừa  mới xây xong hoặc đang xây nằm rải rác trên con phố đẹp nhất thủ đô, TTX là cơ quan báo chí có cơ sở vật chất vào hàng nhất nhì thế giới. Nếu bạn nào biết  BBC Luân Đôn  hay gần hơn là Bernama ( Malaysia ) thì sẽ thấy tôi không hề ngoa ngôn. Đấy là chưa kể đến trang thiết bị trong các tòa nhà và phương tiện làm việc của phóng viên. Toàn bộ đầu tư là tiền…nhà nước, dĩ nhiên.


Mô hình TTX hiện nay bắt đầu từ những năm 80, khởi thủy từ  TGĐ Đỗ Phượng copy mô hình của TTX Tiệp Khắc thời bấy giờ. Nghĩa là song song với chức năng làm ngân hàng tin tức Nhà nước( tôi nhấn mạnh chữ nhà nước), TTX sản xuất luôn những ấn phẩm trực tiếp tham gia thị trường. Hiện TTX có 8 đầu báo giấy ra ngày, tuần, tháng về tất cả các lĩnh vực, một tờ báo điện tử và một nhà xuất bản. Đi theo nó là các nhà in, Công ty phát hành…


Những năm 80, mô hình này cực kỳ hiệu quả về tuyên truyền cũng như về kinh tế vì đơn giản, đầu báo ngày ấy còn ít và các báo TTrẻ, TNiên, LĐộng, TPhong… chưa thành một thế lực cạnh tranh. Và nàng công chúa đã ngủ yên tới 20 năm, khi bừng tỉnh thức thì, nói thế nào nhỉ, không tìm được lối ra, thậm chí càng tìm càng lạc sâu hơn.


Nói về chức năng ngân hàng tin ảnh,  TTX bán được dưới ¼  lượng sản xuất ra( 13/100 tin- số liệu năm 2008), khách hàng chủ yếu là  Đài tiếng nói VN, báo NDân, báo QĐội và mặt hàng bán chạy nhất là tin về hoạt động của các nguyên thủ và chính phủ, các báo khác thường dùng loại tin này của TTX chủ yếu để bảo đảm tính …an toàn hơn là nhu cầu thật. Tuy thế, mặt hàng này hiện TTX cũng không còn độc quyền nữa khi trang web chính phủ ra đời, thông tin nhanh, chính xác hơn và  miễn phí. Lượng truy cập của chinhphu.vn cao hơn gần 4 lần so với vietnamplus.vn trong tháng 8/2009.


Việc TTX được quyền bác bỏ, thực chất chỉ thị 1441 nhắc lại điều mà TTX đã được quyền từ ngày 15/9/1945. Khi vai trò người phát ngôn bộ ngoại giao ngày càng được củng cố và đề cao  thì TASS được quyền tuyên bố là một sự lặp lại thừa thãi nhìn ở góc độ tuyên truyền từ chính phủ. Còn từ góc độ người đi mua tin, bạn sẽ chọn mua ở đâu, trực tiếp hay qua trung gian?


Nói thêm chuyện bếp núc là việc phát ngôn bác bỏ này TTX xin  từ thời cụ Phan Văn Khải còn đương nhiệm, nay chính phủ mới  cho.


Khi mảng việc  quan trọng bậc nhất (lại được độc quyền) để giữ vị thế trong làng truyền thông bị suy yếu, TTX thay vì tìm thuốc chạy chữa ngay lại dồn sự chăm chút( vật chất) cho  các sản phẩm tham gia thị trường. Hai mảng  chuyên môn này ví như  hình thức tự sản tự tiêu trong nội bộ TTX. Bán buôn không được, xé lẻ mang ra chợ ngồi bán. Thành công của TTVH, VN news hay  thất bại của Ttức chính từ căn nguyên này mà ra: chủ động, ít phụ thuộc( theo nhiều nghĩa) vào ngân hàng TTX  thì có thể tồn tại  ngoài thị trường và ngược lại.


“… các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị có trách nhiệm chủ động và ưu tiên cung cấp thông tin, tài liệu kịp thời, chính xác cho Thông tấn xã Việt Nam “. Chỉ thị này của Thủ tướng theo tôi là cả một nỗi hổ thẹn cho TTX, việc thường ngày ở huyện, việc tối thiểu của một cơ quan báo nay  phải nhờ đến tận Thủ tướng lên tiếng hỗ trợ. Tỷ lệ phóng viên giỏi của TTX là đáng thèm muốn cho mọi tờ báo. TTX có một đội ngũ nhân viên cực kỳ chăm chỉ không phải vì tiền. Tôi qua 5 đời TGĐ, 3 đời  sau này, không ai đủ thời gian để kịp làm những gì các ông định làm với TTX. Tôi chưa thấy ai đưa ra ý tưởng gì mang tính định hướng phát triển lâu dài cho TTX, chỉ có những chương trình hành động trong quỹ thời gian ngắn ngủi của các ông mà thôi.