“Người rừng”: Hay sự khốn kiếp của những người hiện đại?

Copy cua Khải Đơn

Chuyện bắt đầu lãng nhách, bỗng nhiên một ngày nọ, có 1 đoàn người bu vô rừng tóm cổ hai cha con ông già 80 tuổi tên Hồ Văn Thanh và đứa con hơn 40 tuổi tên Hồ Văn Loan ra, và tuyên bố rằng mình “giải cứu” được họ – người rừng.

Tuy nhiên, chuyện “người rừng” không dừng lại ở đó. Sẽ là may mắn gấp nghìn lần cho hai bố con ông ấy nếu họ được để yên thân nằm ở trạm xá điều trị, để yên thân cho đứa cháu dạy anh Loan cách chơi ná thun, đội nón bảo hiểm đi xe máy.

Nhưng đời về cơ bản là không may, chỉ trong 30 giây tích tắc ngắn ngủi, hàng chục (hay hàng trăm) nhà báo đã xôn xao từ mọi miền đất nước đổ về làng ấy. Họ lục tung căn nhà trong rừng của ông Thanh ra, lục tung cái rìu, cái xô, cái lược, nếu có cái quần lót, chắc họ cũng tìm ra. Họ chụp hàng trăm tấm ảnh, nào là người rừng nằm trạm xá, con trai người rừng thích thú hút thuốc, người rừng cha bắt đầu ngồi dậy được. Thậm chí nhiều nhà báo còn bày vẽ ra cả đống thí nghiệm như “cận cảnh người rừng đội mũ bảo hiểm ngồi xe máy dạo phố”, “người rừng sợ hãi người xung quanh và muốn ngủ ngoài rừng”…

Hãy thử tưởng tượng, trong vòng 1 ngày ngắn ngủi, cái gia đình nông dân của cháu người rừng, từ nông dân bình thường, đã xuất hiện đầy các trang báo, lôi kéo thêm “các đoàn công tác ở miền Bắc” về xôn xao xôn xao xôn xao.

Và bùng nổ của câu chuyện là ông Hồ Minh Lâm, cháu ruột của người rừng, đã ngã giá đòi tiền các nhà báo 1, 5 triệu. Theo nhà báo Thanh Trung của báo Tiền Phong, anh giật tít: “Phỏng vấn “người rừng”: 1 triệu đồng, thăm nhà: 4 triệu đồng” – rồi sau đó đọc trong bài viết dài thượt, cuối cùng cũng chỉ thấy mức giá cao nhất ông Lâm từng hét là 3 triệu. Vậy 4 triệu của anh ấy là sao?

Tôi không phải người ở đó để xét đoán về sự ngay thẳng của ông Lâm hay những người đang có cơ hội kiếm chác từ cái lạ lẫm của những con người đang lu xu bu đổ đến chỗ cha con người rừng mà viết bài, chụp ảnh, làm thí nghiệm trên. Chỉ có 2 vấn đề tôi muốn nhìn rõ hơn ở đây.

BẠN CÓ MỆT KHÔNG NẾU 1 NGÀY PHẢI TRẢ LỜI 100 CÂU HỎI GIỐNG NHAU?

Nếu chỉ là một nông dân bình thường, hẳn người ta sẽ phải phát điên lên vì những câu hỏi kiểu:

Người rừng đêm đêm có hú như sói không?

Người rừng có biết nói tiếng người ko?

Chú dẫn tôi đi xem nhà cha con người rừng đi?

Người rừng có ăn thịt sống không?

Cảm nghĩ của gia đình khi lần đầu tiên gặp lại người rừng sau 40 năm?

Một cuộc sống bình thường vốn không quá giàu có mà bỗng nhiên bị quấy rầy bởi đàn đàn lũ lũ những nhà báo đến xôn xao với hàng trăm câu hỏi hẳn là cũng chả bình thường được nữa. Và bỗng nhiên, người cháu ấy nghĩ có thể  kiếm thêm tiền từ việc cứ phải dắt hết người này đến người kia lên rừng, làm “tour guide” cho “Người Rừng Trekking” suốt cả ngày cả tuần thì e cũng là một suy nghĩ dễ dàng xuất hiện trong đầu họ.

Nhưng dường như các nhà báo đã quá uất ức vì mình đi kiếm tiền mà có đứa dám kiếm tiền trên đầu trên cổ mình, nên lập tức họ phải viết một bài để chửi cho đã miệng cái thằng cháu bạc tiền vô nhân tính đem ông chú ra mua bán ngã giá với họ. Họ là nhà báo mà, phàm là nhà báo, phải luôn miễn phí, giống như các nhà báo đi viết chân dung từ thiện vậy, viết cho là may nên gia đình các cô chú phải chăm chú mà cung phụng cháu một chút.  Cũng cần chú thích thêm là ngay trong buổi sáng nhà báo Thanh Trung kia phẫn uất vì bị đòi tiền thì báo Tuổi Trẻ đã đăng ý kiến của cháu người rừng như sau:

iêng việc đòi tiền nếu phỏng vấn cha con người rừng 500 ngàn đồng và dẫn đường vào rừng 4 triệu đồng ông Lâm xác nhận: “Tôi có nói với một phóng viên vì thấy ghét! Đến chưa nói chi đã ầm ầm phỏng vấn như tra tấn chúng tôi vậy. Tôi nói mà chưa ngửa tay lấy tiền ai cả. Chúng tôi gồm 3 người dẫn đoàn công tác vào rừng, chúng tôi cõng quần áo, máy móc, nấu cơm cho đoàn ăn, mang nước và bảo vệ cho họ. Băng qua núi cao, vực sâu nguy hiểm, tiền công chúng tôi lấy mỗi ngày 500 ngàn đồng/người cũng đúng thôi vì đi rừng rất xa.” – ông Lâm giải thích.

Vậy đó, thế mà trong chốc lát, vì lỡ bị đòi tiền (khi đang kiếm tiền) có thể nhà báo Thanh Trung (và 1 cơ số báo khác) đã uất giận quá nên viết bài chăng?

Chuyện một con người thay đổi vì mấy chục bài báo cũng không có gì lạ. Bởi tôi đã từng gặp những người, vừa làm được chút việc tốt, được báo chí viết 3-4 bài, quen với “nhà báo lớn”, chỉ vài năm sau họ đã bắt đầu nói bằng cái giọng: “Em ơi phỏng vấn chị làm gì, em cứ search trên google là có hết, chị nổi tiếng lắm!” , hoặc “ Tôi làm vầy là vì nhân loại, không phải vì tiền, nên báo chí đi theo chăm sóc cho tôi là đúng!” – Lạy trời, lúc đó thấy kinh hoàng trước nhân vật ngời ngời trên báo thuở nào, và lúc đó tự dưng tôi thắc mắc, người ta thay đổi hay ảo tưởng lu xu bu mà các nhà báo gieo vào đầu họ đã khiến họ thay đổi?

Cũng là một chuyện bị quá nhiều nhà báo phỏng vấn, thầy tôi từng kể một chuyện như sau. Có một bà má ở miền Tây, con gái của má đi làm dâu nước ngoài bị người chồng bạo hành đến chết. Từ Hàn Quốc, người ta gửi về cho má tro cốt của con. Từ buổi sáng biết tin đó đến cả mấy tháng trời về sau, ngày nào cũng có nhà báo đến thăm nhà và hỏi:

-         Con gái má chết ra sao?

-         Má có đau buồn không?

-         Con gái má bị đánh đập thế nào?

-         Thi thể cô ấy giờ ra sao? (dù thứ má nhận về chỉ là tro cốt)

Thầy tôi nói: “Nhà báo chắc không biết, mỗi câu hỏi lặp đi lặp lại của họ như vậy, nó giống một vết giày, cứ chà đi giẫm lại trên một vết thương rỉ máu của người khác.” – Tại sao người ta cứ đến và hỏi những điều đó hoài? Tại sao một thứ thông tin đơn giản như vậy (đã đăng đầy trên báo từ bao nhiêu ngày trước) mà người ta cứ phải hỏi đi hỏi lại để giày xéo thêm vào nỗi khốn khổ của người khác? Với nhà báo, đặt câu hỏi đã trở thành một nhu cầu thiết thân đến nhẫn tâm, nhẫn tâm vô chừng, mà trong nhiều trường hợp, nó có thể tránh được nếu họ ko quá vô tâm mà ko đọc thông tin từ nhiều ngày trước đó của câu chuyện.

Chắc hẳn ông Lâm mấy ngày nay cũng phát điên vì những câu hỏi liền tù tì và lặp đi lặp lại của “các đoàn nhà báo” vì sự hiếu kì của độc giả và sự khao khát bài viết của chính các tay viết này.

VÀ SỐ PHẬN CỦA NGƯỜI RỪNG?

“Nhưng nếu trả họ về rừng, để họ sống nguyên sơ như  trước thì tôi đã hình dung ra một viễn cảnh rất bi đát.  Đó là ông bố chắc chắn sẽ chết vì trên 80 tuổi, tuổi già thì sự chống chọi với bệnh tật ngày càng yếu đi, lại không được chăm sóc y tế thì rất khó để “cưỡng” lại những ảnh hưởng của tuổi tác và môi trường.” – PGS-TS Nguyễn Văn Tiệp, nguyên trưởng khoa nhân học Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM đã phát biểu trên báo như vậy.

Thật kinh hoàng, chỉ sau vài ngày có sự kiện kì lạ đó diễn ra, đã có hàng tá nhà khoa học, nhà nhân học, nhà giáo dục, nhà báo…. liên tục đưa ra các suy đoán + diễn giải + lời khuyên dành cho người rừng. Cứ như thể, ở tận cùng đâu đó xa lơ lắc, những con người văn minh này đang giang rộng vòng tay nhân ái để cứu vớt một kiếp người mông muội đang đau khổ vậy.

Trong khi đó, chỉ có mỗi một điều văn minh duy nhất mà chính họ cũng chả học được đó là tôn trọng danh tính của “người rừng”, tôn trọng sự riêng tư và nỗi sợ hãi của họ khi trở về cuộc sống với những con người hiện đại lạ lẫm, hoặc ít ra là tôn trọng cái sự riêng tư của cậu con trai 41 tuổi đang sợ hãi thế giới ngoài kia.

Lạ thay, họ chẳng tôn trọng gì cả. Họ gọi 2 người đàn ông ấy là “người rừng”, tung ảnh, tung hình, tung bài, tung thí nghiệm đầy rẫy khắp các ống kính, máy quay, máy phát, báo mạng… Rồi bỗng nhiên, mấy cái nhà khoa học xa lơ lắc (chắc ngoài báo ra cũng chưa gặp mặt 2 anh người rừng này luôn) bắt đầu phán những thứ như thể trời phán nhân danh sự nhân đạo tao che chở cho chúng mày, lũ ngu khờ ạ. Có ai làm khoa học mà vậy không? Có ai làm khoa học + nhân đạo mà thậm chí hai cái “vật thể” khoa học của mình chưa hoàn hồn đã đem ra mổ xẻ (bằng lời) với đủ thứ phán ngôn cao vọng kiểu: “Ở góc độ nhân học sinh thái, cư dân Trường Sơn và Tây nguyên sống với rừng, văn hóa của họ là văn hóa rừng. Rừng là bản thể, bản sắc của người Thượng. Họ sinh ra lớn lên với rừng và chết lại trở về với rừng. Khác với người Kinh là văn hóa đồng bằng rất sợ “rừng thiêng nước độc”. – thật là kiến thức khoa học cao vời chung chung chỉ cần google là thấy.

Thậm chí ông ấy còn dám kết luận là 80 tuổi mà chết là “chúng ta có tội” (kinh thật, thiên hạ ở thế giới hiện đại sống toàn qua trăm tuổi cả!)

Trong một bài báo khác, nhà sử học Dương Trung Quốc, chuyên gia của tất cả các bộ môn, ngành nghề cũng phát biểu rất đạo đức:

“Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc tỏ ra khá hào hứng khi nói chuyện về hai cha con người dân tộc Cor vừa được đưa ra khỏi rừng ở Quảng Ngãi này. Ông cho rằng, trước hết đừng gọi họ là “người rừng” bởi họ chỉ là người sống ở trong rừng.”

Cái trò tung ảnh và danh tính người rừng lung tung khắp các phương tiện truyền thông rồi lại đi tìm giải đáp khoa học này nó rất giống với câu hỏi về sự bảo vệ danh tính nạn nhân trong những vụ giết người, hãm hiếp, đánh ghen. Một báo nọ, có lần đăng vụ đánh ghen của bà vợ, lột quần lột áo cô gái (được cho là lăng nhăng với chồng bà), tờ báo ghi tên cô là cô XYZ gì đó, xong chụp ảnh đăng luôn cái mặt cô đang ngồi khóc lên báo, chả xóa mờ, chả bảo vệgì danh tính và sự tổn thương của cô cả.

Thế người ta gọi là nhân đạo kiểu công chúng. Thiên hạ và các trí thức thì mặc sức phát chẩn sự nhân đạo cho nạn nhân câu chuyện bằng tâm thế rất thông cảm, đau thương lây, lạ lùng chia sẻ.

Còn nạn nhân lỡ miệng thốt ra lời chi tổn thương nhà báo + trí thức thì chúng mày sẽ chết! – ví dụ như đòi tiền chẳng hạn….

Thật là tội nghiệp….

Giờ thì đầy các báo đăng rồi, chẳng biết cha con “người rừng” sẽ phải tiếp thêm bao nhiêu khách  nữa? – Thôi đành chúc họ may mắn vậy!

Khải Đơn

TRẨY HỘI CUỐI TUẦN

Cuối tuần nào mẹ con Cám, nhân  đi rải giầy khắp các cầu cống nhử hoàng tử, đều có ghé vô mấy tiệm ăn thoả nỗi kiêng khem eo ót cả tuần.

Đại khái là mất  bốn chục phút chọn trong  mớ giày kia đôi nào hấp dẫn hoàng tử nhất.

Chốt lại 2 đôi này.

Cám...

...và mẹ Cám.

Món khai vị gồm: óc cừu sốt (ăn nhanh quá quên
 chụp hình), ốc sên hấp bơ và trai hấp rượu vang.

Món ăn đặc trưng nhất của bọn Mỹ: khoai tây 
nghiền ăn với cá hồi, bò hay gà nướng.
Mẹ con Cám sau khi giải quyết sạch sẽ các lọai 
chén dĩa trên thì ngồi thở dốc 15 phút mới gọi tính tiền nổi.
Và sau khi  tính tiền thì ngồi 150 phút yên lặng trong xót xa.
Tuần nào cũng đành thế vì hoàng tử còn ở nơi xa lắm.

TÔI YEU VIỆT NAM

Dân tộc mình lạc quan, hài hước đến thế này, hà cớ gì không yêu. Ảnh và lời bình copy trên mạng.

Ôi con sông hiền hòa, chảy đầy xăng nhớt phù sa  

Hắn

Giông gió cuộc đời, 30 năm qua, không khi nào Hắn không ở bên.

Quen nhau, trong tình huống không thể cổ điển hơn, tình huống của văn chương sách vở ba xu cho  bọn choai choai.

Tan học, lao thẳng đến trung tâm ngoại ngữ  Regina Pacis, trường Lê Thị Hồng Gấm bây giờ, học tiếng Pháp. Hai tiếng đồng hồ rã rời vì đói vì uỷ-nông, ra đến bãi xe, mất chìa khoá.

Sài gòn ngày mới giải phóng còn vắng lắm. Chập tối đã ít ai ra đường. Lệt bệt tay cặp sách tay nhấc  đầu xe, đi tìm ông thợ  trên con đường dài dằng dặc.

Hắn trờ tới. Lặng tim. Cái xe đạp Peugeot‎, món tài sản cực lớn của cả nhà mang từ ngoài bắc vào khi ay, phen này chắc mẩm theo cướp cuốn trôi.

Hắn cười rất hiền, nói như đã biết nhau từ lâu, đưa anh dắt cho. Và hai tay hai xe, Hắn lôi đi nhẹ như không.

Cho đến khi ai về nhà nấy mới chỉ kịp biết tên, Hắn làm công an cứu hoả.

Thi thoảng sau đấy gặp nhau. Vừa đạp xe vừa nói chuyện trên giời dưới biển.

Dẫn  đi ăn chè vỉa hè Yên Đổ, gọi mỗi một  cho mình. Khách đông, bà chủ gánh có ý lấy lại  ghế. Hắn cười hiền lành lót dép ngồi, chăm chú nhìn mình ăn. Mình vô tâm vô tính, không hề biết  tiền Hắn chỉ  đủ trả cho 1 chén chè.

Có lương,  sang trọng lắm, biết liền. Mua sách, còn mua cả hoạ báo Trung quốc bọc bìa lại rất cẩn thận, tặng. Mình gặp Aitmatov từ một món quà bọc bìa như thế.

Một lần, cúp cua, trốn ra Thảo cầm viên sát trường tám với nhau. Mình buột miệng, mắt anh thăm thẳm như mắt đàn bà. Nói xong tự rũ cười và chẳng hề để tâm đến sắc mặt nhợt đi của Hắn.

Ngày ấy, mình ngu thậm ngu hại, không như bây giờ.

Rồi Hắn bị đuổi khỏi ngành. Không chỉ vậy, cùng lúc cả gia đình tuyên bố từ. Mình, như tất cả mọi lần, thản nhiên tận hưởng những chăm sóc nho nhỏ và quên tắp lự việc hỏi han chia sẻ nguyên nhân lí do.

Rồi mình lấy chồng, Hắn bảo, giọng buồn hiu, người đàn ông ấy sẽ huỷ hoại em.

Ngày mình ra toà li hôn, Hắn,  trúng đất đai gì đó đã có xe hơi. Đậu xe thật xa cổng toà, chờ mình ra, rồi từ từ chạy theo xe máy của mình. Mình cáu, quát, tôi còn hai đứa con ẵm ngửa, chết thế nào được mà ông sợ.

Ngày đầu tiên mình chơi blog,  sau đúng entry đầu tiên, Hắn đang ở Đà lạt đầu tư làm ăn (lại gì đó), ngay trong đêm, Hắn lái xe về, mặt nhàu nhĩ vì mất ngủ,  bảo, đấy không phải là sân chơi của em. Nói như ra lệnh, đóng ngay blog lại.

Lí do, việc công khai bày tỏ  cá nhân chỉ dành cho người biết sợ.  Mình là đứa trẻ con không bao giờ lớn, đã thế lại bướng, người lớn bảo đừng chọc tay vào ổ điện thì chắc chắn mình sẽ chọc vào, đã thế còn chọc nhiều lần nữa cơ.

Mình nghe lời đâu như vài tháng, sau đó để public.

Ngày mình bị Tư Sang và Trọng Lú quyết giết vì lốc leo, Hắn lại chạy xe về Sai gon. Thảo Cầm Viên giờ hẹp té nhộn nhạo bẩn thỉu. Hai đứa ngồi bệt trên bậc thang cửa Bảo tàng lịch sử. Om chặt lấy mình, lần này, Hắn bảo, em cứ viết những gì em thích đi. Đưa cho mình xấp tiền, cầm đi em cầm đi cho ấm áp.

Hôm qua. Trời se lạnh nắng đủ thắm da  hoa  rực rỡ, nằm duỗi dài trên thảm cỏ công viên đẹp như cổ tích, gối đầu lên bụng Hắn mình kể về người đàn ông trong entry Cái bóng. Câu nói gần 30 năm về trước lặp lại, không sai một từ người đàn ông ấy sẽ huỷ hoại em.

Vặc lại, cũng tại anh.

Hắn khóc.

Mình ngồi dậy, ngắm chăm chú người đàn ông có vẻ đẹp nam tính gần như hoàn hảo nhất mà mình gặp trong đời.

Tạo hoá bất công, không cho cả bao giờ.

Hắn, chỉ có 8 vía.