HỘI CHỨNG SỢ TO

Quy hoạch Thủ đô, xây nhà máy điện hạt nhân, làm đường sắt cao tốc Bắc Nam…những dự án nhiều tỷ đô những tưởng sẽ được hân hoan đón nhận, vì đã đến thời của làm cái gì ra tấm ra món cái đó. Hoá ra không. Thiên hạ lo con cháu vỡ nợ chứ không lo chúng tốn công tốn của dỡ ra làm lại. Thiết nghĩ, dỡ ra làm lại, chưa biết chừng đổ nợ to hơn.

Nghèo quá lâu đâm ra tính toán tủn mủn hay là tầm nhìn ngắn hay là gì gì nữa, nhất là ngày đổi ngôi vương đang rất gần, tất cả đều được suy diễn. Lúc này mới thấy cần, cực kỳ cần một tổ chức phản biện của các khoa học gia. Khốn nỗi, phản biện ở ta hiếm khi thuần túy khoa học, rồi cứ là lèo lái tý đỉnh vào chính trị chính trường, chốt lại chẳng cái gì đến đầu đến đũa. Thiệt thòi lớn nhất là các đại biểu quốc hội, không có điểm tựa trí tuệ khi biểu quyết các việc lớn. (đỡ cả chuyện, phơi phát ngôn như ngoài quán nhậu trước bàn dân thiên hạ).

Đôi khi nghĩ nếu mình là mà thư ký cho bác Nguyễn Quang A chẳng hạn thì cái viện đã giải tán của bác ấy hẳn sẽ ngon lành. Tiếc thật.

 

 

 

TRÒ XƯA TÍCH CŨ

Nghe nói lâu, bữa nay mới mục sở thị bản góp ý kiến  cho Đại hội đảng 2011 của các cụ nguyên bộ đội ta, trẻ nhất 50 già nhất gần 70, ấy là tính theo tuổi Đảng đẻ còn tuổi mẹ đẻ thì phải cộng thêm tối thiểu 18. Hai  tướng một thứ trưởng dăm vài chiến sĩ Việt nam giải phóng quân và cán bộ tiền (khác money) khởi nghĩa, chẵn tròn hai chục cụ.

7 trang ý kiến tựu trung vào mấy vấn đề,  Beo sắp xếp lại thứ tự của các cụ theo sì tai của mình, nghĩa là cấp độ hài hước tăng dần dần.

1.Tiêu chuẩn bầu bán

Dứt khoát không để những ai người Việt gốc nước ngoài vào BCH.T.W. Có thể thông cảm, các cụ lẫn cẫn quên điều lệ Đảng.

Không cứng nhắc về tuổi tác. Điểm này chắc chắn sẽ được hơn 1/3 số UV hiện hành phải nghỉ nhiệm kỳ tới vì lý do quá tuổi,  hoan hô kịch liệt.

Cần có tỷ lệ thích đáng đảng viên hưu trí trong các cấp ủy từ trung ương tới địa phương. Điểm này, chắc chắn sẽ  bị lớp trẻ, khỏe hơn, chống đối kịch liệt.

Không tham nhũng. Thách ai giờ này dám giới thiệu một ông tham nhũng, hình như tham nhũng, có thể tham nhũng… vào TW.

Phải là những người ưu tú nhất. Người ưu tú vượt trội, sẽ được làm tổng bí thư bất kể tuổi tác. Các phẩm chất của TBT các cụ liệt kê dài quá, tớ làm biếng biên, bạn nào muốn biết kỹ hơn chịu khó lục báo  Nhân dân vài ba chục năm trước ra, đầy.

2. Phương thức bầu bán                                                      

Phải thế lọ phải thế chai khí dài nhưng tóm lại y trang thể thức hiện hành. Duy nhất mới là đại hội bầu trực tiếp Tổng bí thư. Gọi là mới, kỳ thực chuyện này TW khóa trước đã đưa ra, ý kiến đồng tình quá ít nên bỏ. Người nóng tính đọc đến đây có thể sẽ buột miệng kiến với chả cò, rỗi hơi quởn việc. Tớ thì thấy tính cập nhật thông tin trong điểm 2 này của các cụ dừng lại từ thời điểm về nghỉ hưu.

Trên kia tớ mạo muội nói các cụ lẫn cẫn. Thật ra thì chả tý lẫn cẫn nào, vì đó chỉ là màn dạo đầu cho ra vẻ khách quan, phần chính, chiếm già nửa số chữ của bản góp ý kiến này, nhắm vào mục thứ ba dưới đây.

3. Nhân sự cụ thể

 

Còn tiếp.

Siêu

Siêu 1

Tớ chỉ nghe hơi nồi chõ, không ngồi trực tiếp nên không dám bàn nhiều, trích ra đấy mấy cái từ các báo mạng thấy đóng ngoặc kép, tức là xả băng nguyên văn theo nguyên tắc. Kỳ quốc hội tới quyết cái dự án đường sắt cao cao tốc này, tớ sẽ thu xếp nghe trực tiếp, mới dám có chính kiến…

* Tôi thấy đề án này hơi xa xỉ, "ăn chơi".

* Mai sau thế hệ con cháu tài giỏi hơn chúng ta sẽ làm thay.

* Không bao giờ nên "nhập nhèm" hiệu quả kinh tế với hiệu quả xã hội.

* Không thể đẩy lùi đường bộ để làm đường sắt bây giờ được.

* Nếu ta làm đường thì họ mới ưu ái cho vay vì tình nghĩa với Việt Nam

* Nên tập trung làm đường bộ cao tốc thay vì làm đường sắt cao tốc vào lúc này vì nhu cầu khách, tiềm lực kinh tế ta chưa có

* Rằng hay thì thật là hay. Nghe rồi mới biết rất gay về tiền

* Đường sắt hiện nay vẫn chưa giải quyết được bài toán ném đá lên tàu, vậy đường sắt cao tốc thì sao?

* Dự án này cũng làm tác động đến dòng chảy tự nhiên, từ đó làm thay đổi môi trường sinh thái

* nếu QH đồng ý, nhưng Chính phủ lại triển khai khác với kế hoạch thì sao?

* Vì yêu cầu chung thì tôi cũng phải đồng ý thôi

* Sao chúng ta lại phải vội vã khi đây là những kỳ họp cuối cùng của Quốc hội sắp hết nhiệm kỳ, bàn về đề xuất của Chính phủ cũng sắp hết nhiệm kỳ?

Tập hợp được ngần ấy người hết khôn vào chung một hội trường, phải công nhận Đảng  siêu việt.

Siêu đệ nhị

Tớ chỉ dòm thấy đại da Kiều diễm lệ từ xa xa, bên Thượng Hải. Rỗ, đen, tóc vuốt keo dựng ngược, dúm dó trong bộ com lê màu củ nghệ lăng xăng loắng quắng. Nếu lần đầu gặp ngoài đường, bảo đảm phản xạ sẽ là nắm chặt quai túi khi ông  í lại gần.

Cơm xong sẽ biên tiếp chuyện  Kiều diễm lệ, từ dắt gái cho đại gia Trung cộng trở thành đại da của  siêu gái Việt ta dư thế lào.

Tại sao mình kính trọng bác Quang A

Tỷ lệ của tổng số tiền vay để làm một dự án trên số tiền riêng của chủ sở hữu dùng cho dự án đó được gọi là tỷ lệ đòn bẩy tài chính. Tỷ lệ đòn bẩy càng cao thì tỷ lệ lời (hay lỗ) trên vốn của chủ sở hữu càng lớn. Nếu dự án hiệu quả, thì vay được càng nhiều càng tốt. Nếu dự án không hiệu quả (lỗ) thì chủ sở hữu có thể sạt nghiệp rất nhanh chóng hay chủ nợ có thể mất tiền vì người vay phá sản và không có gì để trả.

Rắc rối là ở chữ “nếu”. Chúng ta chỉ biết hiệu quả của dự án sau khi dự án đã hoàn thành. Trước đó tất cả chỉ là dự đoán. Mà dự đoán rất hay bị sai. Có các dự án có hiệu quả, có các dự án không. Đấy là chuyện bình thường, là chuyện hằng ngày mà chúng ta phải đối mặt và quản lý rủi ro là câu chuyện hàng đầu của những người kinh doanh.

Đối với một nước cũng vậy. Vay được tiền để xây dựng đất nước là việc rất tốt. Song luôn phải tính đến khả năng thực của mình (kể cả khả năng quản lý, khả năng tiêu tiền) và, quan trọng nhất, là phải tiêu tiền vay một cách hiệu quả. Nếu không, sẽ đẩy đất nước vào cảnh nợ nần. Tỷ lệ nợ công trên GDP là một chỉ số tổng hợp có ý nghĩa nào đó gần giống tỷ lệ đòn bẩy tài chính. Tỷ lệ ấy càng cao, rủi ro càng lớn. Công nợ trên 40% GDP được coi là không an toàn.

Nợ công thực sự là bao nhiêu?

Nhưng nợ công thực sự ở Việt Nam là bao nhiêu? Có nhiều số liệu không nhất quán.

Theo Bộ Tài chính, ở thời điểm 30-6-2009, nợ nước ngoài của Việt Nam bằng 29,8 % GDP (23,6 tỷ USD). Báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội ngày 20-5-2010 nói “Dư nợ Chính phủ và dư nợ quốc gia nằm trong giới hạn an toàn” nhưng không thấy nêu con số.

Người ta nói tổng số dư nợ công đến cuối năm 2009 của Việt Nam khoảng 44,7% GDP, trong đó nợ của Chính phủ là 35,4% GDP, nợ được Chính phủ bảo lãnh là 7,9% GDP và nợ của chính quyền địa phương là 1,4% GDP.

Theo The World Factbook (tạm dịch: Sách Sự kiện Thế giới) của một tổ chức chính phủ ở Mỹ, nợ công ở Việt Nam năm 2008 ở mức 38,60% GDP nhưng năm 2009 đã tăng rất nhanh, lên mức 52,30% GDP, đứng hàng thứ 44/129 quốc gia về nợ nần. (Vẫn theo phân loại trong cuốn sách này, mức nợ công thấp nhất là 1,1% và mức cao nhất là 304,3% GDP; có 44 quốc gia có nợ công trên 50% GDP).

Mỹ là nước mang tiếng nợ nần nhiều nhất nhưng nợ công chỉ chiếm 39,70% GDP. Trong các nước thuộc Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), chỉ Philippines có nợ công cao hơn Việt Nam . Tại châu Âu, Hy Lạp đã thực sự vỡ nợ và phải cầu cứu đến gói cứu trợ 120 tỷ euro của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và các nước thuộc Vùng Euro (Euro Zone). Cuối năm 2009, nước này có mức nợ công chiếm 108,10% GDP.

Điều đáng chú ý là nợ công của chúng ta tăng rất nhanh, trong khi hiệu quả chi tiêu, hiệu quả đầu tư không cao, nạn tham nhũng tràn lan và nạn khát đầu tư của các cơ quan nhà nước vẫn không hề dịu đi.

Minh chứng là các siêu dự án được đưa ra tới tấp như dự án đường sắt cao tốc gần 56 tỷ USD của Bộ Giao thông Vận tải đang được Quốc hội Khóa XII, Kỳ họp thứ 7, xem xét, và dự án quy hoạch chung Hà Nội của Bộ Xây dựng, chỉ tính đầu tư cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật đến năm 2030, khoảng 60 tỷ USD…

Một số quan chức vẫn lạc quan, thậm chí có người còn cho rằng “nếu nợ công cao hơn nữa, vẫn đảm bảo trong giới hạn an toàn cho phép”. Nhưng số liệu cụ thể thì không nêu, giới hạn an toàn cũng chẳng công bố. Thậm chí có người còn nói người ta nợ cả 80%-100% GDP có sao đâu (!?).

Nếu coi 40% GDP là giới hạn an toàn thì dường như chúng ta đã vượt quá rồi. Đó là chưa kể đến các khoản sẽ phải vay nếu các siêu dự án được tiến hành.

Hãy nhớ lại kinh nghiệm của chính mình và bài học của những người khác.

Từ 1993 đến 2003 chính Chính phủ Việt Nam đã phải rất vất vả để cơ cấu lại nợ nước ngoài. Đó là việc xử lý với IMF (1993); xử lý nợ chính thức qua Câu lạc bộ Paris (1993); xử lý nợ thương mại qua Câu lạc bộ Luân Đôn (1998); xử lý nợ với các nước chủ nợ song phương khác. Tổng cộng giảm được trên 11 tỷ USD nghĩa vụ nợ nước ngoài.

Hãy ngó tình hình bất ổn của Hy Lạp không biết bao nhiêu năm nữa mới thoát được ra.

Sẽ chẳng ai xóa nợ cho con cháu chúng ta; và con cháu chúng ta cũng chẳng cần phải làm vậy nếu chúng ta, thế hệ hiện tại hành động có trách nhiệm hơn.

Nguyễn Quang A

 

Bận quá, mang về bày đây đã. Bài đăng trên Tiền Phong. Đang đọc lại cuốn Bằng sức mạnh tư duy bác A dịch từ hồi nẳm vẫn thấy hay như cũ.