Thứ Sáu, 26 tháng 8, 2011

Kiều Thái

copy từ blog an hoang trung tuong

Trung Tướng thân thằng Huổm
tự thuở 197x hai đứa hay bám thằng Bẩu Cẩu Mẩu đạica chợ Naan Twong trốn học đi
tắm truồng ở Bến Núa hoặc trộm sắn ở Bãi Truông hoặc rình gái đái đêm ở
Ngoạingữ Sưphạm (*).


Huổm không học cùng trường
Trung Tướng, cũng không gần nhà, nhưng Trung Tướng vẫn xoắn nó phết. Nó
xinh-non hệt thằng Tây Con, má phơnphớt tơ vàng, mép lạnhlùng ướt-rượt, tay
chân tròn dài mềm như mía. Tuổi Thiênđàng 12-14, Huổm đã quen đóng quần
ống-đứng, áo sơmi cắm-thùng, dép đủ quai, và tỉa đầu mai-nhọn (**).


Huổm chạy một xe-đạp Sterling xịn Mỹ, cổkính rất, đỏmdáng rất, giữgìn rất.
Trung Tướng viễndu thếgiới nhiều năm nhiều nhiều năm, chưa từng đụng con xe nào
naná. Trung Tướng hỏi cỏn từ đâu ra. Huổm bảo mới đẻ đã thấy rồi. Cỏn
nặng-chịch như-thể khung nhồi toàn chì đặc, ghiđông cồnphốt vành đĩa moayơ
boọcbaga mạ kền/cờrôm sáng-choác, phanh-đũa bóp kêu kịchkịch (***). Nếu tháo
béng cặp lốp Thống Nhất bầntiện, Trung Tướng phải ngỡ cỏn thuộc một bảotàng.


Huổm ít-nói rất. Nó kiệm-lời
đến bủnxỉn, hầu-như mạntính. Chơi nhau cả thậpkỷ, Trung Tướng vẫn chẳng biết
nhà nó gồm ai, pama nó làm nao, anh/em nó tên gì. Trung Tướng hỏi chị mày
côngnhân Dệt hả. Huổm bảo ừ. Trung Tướng hỏi quê mày Phúc Yên hay Phú Thọ. Huổm
cũng ừ.


Thăm Huổm, Trung Tướng luôn
và chỉ gặp mẹ với một chị nó. Mẹ Huổm nhansắc như quý-bà vũnữ hưutrí. Đẹp
mãnhliệt dù tuổi cao mãnhliệt. Bụng thẳng, cằm phính, tóc phidê nhẹnhàng. Chị
Huổm tên Huống, hoặc Tuống, hoặc Chuống, tuổi 20, hoặc 25, hoặc 30, hoặc bao-nhiêu
chả rõ, cũng đẹp như mẹ Huổm, hoặc hơn. Trung Tướng thích ngắm chị bước
chầmchậm trên cầu-thang, từ phía-sau phía-dưới, vải người chị sẽ mỏngmanh
phấpphới, khoảng cong-vồng giữa hai đùi chị sẽ bồngbềnh như một tình-yêu.


***


Trung Tướng quen thằng Quawn
đận 198x vừa duhọc Nga về.


Quawn hành-nghề chữa xe-đạp
vỉa-hè phố Sơn Tai. Chuyênmôn nó là Vá Chín, nhưng nếu khách nhucầu, nó có-thể
thựchiện cả những kỹthuật phứctạp hànlâm như Lộn Xích, Đảo Đĩa, Cân Vành, Nắn
Cổ (****). Một hộp-đồ, một ghế-cóc, một nón-cối, một điếu-cầy, ngày nắng, ngày
mưa, ngày dông, ngày gió, Quawn vẹo lưng nhặt hào rách xu méo, lầnmần
lươngthiện như ông kiến ông sâu.


Quawn tới xưởng (ie
hiệntrường hành-nghề, phố Sơn Tai) bằng một xe-đạp Sterling
cấuhình hoànhảo. Chính con Sterling này khiến
Trung Tướng quantâm.


Trung Tướng kêu, uigia, bố
kiếm đâu con Sterling đấy? Y xe thằng bạn con, nhưng thêm chuông, thêm đèn.


Quawn nói, xe Mỹ, nguyênbản
1936, mua Băng Cốc tháng 10 năm 48.


Trung Tướng ngạcnhiên, bố
Kiều Thái à? Năm 82-83 con tua Băng Cốc liêntục liêntục.


Quawn cười, Sávàtì hehe
(******).


Trung Tướng cười, Cọpcùnmà
hehe (*******).


Nó là Kiều Thái.


***


Pama chú bác anh chị Quawn,
tổng-thẩy 19 mạng, bỏ Lừa hồi 192x sang Thái, lúc nó hehe chưa tồntại. Tiểutộc
Quawn cặmcụi làm culy lônglốc Xứ Người suốt mấy chục mùa, không sungtúc, nhưng
yênổn. Hè 1948, Quawn trúng-tuyển Họcviện Hoànggia Thái, cha nó tặng nó con Sterling .


Trung Tướng hỏi, second-hand
nhở, bố?


Quawn không đáp, nó bận suytư.


***


Tốtnghiệp Kỹsư Quảntrị
Côngnghệ, Quawn được nhận vào Ty Giaothông Băng Cốc. Thu 1955, nó cưới vợ.


Vợ Quawn không phải Lừa. Ẻm
là Thái Gộc.


Trung Tướng liếc Quawn. Nó
giàhói quá đỗi, khắckhổ quá đỗi, nhưng nét tinhhoa vẫn ngờingời từng chút từng
chút.


Trung Tướng hỏi, sao bố không
chuyển qua chữa xe-máy? Trình bố chữa xe-máy khó quái?


Quawn không đáp, nó bận suytư.


***


Cũng 1955-1956, Ông Cụ giảiquyết
xong trọnvẹn đất Bắc Lừa, và phát lời hiệutriệu Lừa Kiều khắp phươngphương về
xâydựng tổquốc tựdo độclập (*). Hiệutriệu đấy lâmly lắm lắm, như cắt dạ xé
lòng. Mời các đồngchí điềmnhiên gúc tốt.


Họhàng Quawn họp nộibộ
gaygắt. Quawn tìnhnguyện làm áiquốc tiênphong. Theo kếhoạch, vợ-chồng nó về Lừa
trước. Nếu tổquốc nồngnhiệt chàomừng, nó sẽ đánh-điện báo "Em đã về
antoàn, chúng-em khỏe", và nhândân bầuđàn sẽ thuxếp về sau. Ngược-lại, bức
điệntín sẽ xóa câu "Chúng-em khỏe". Hãy thôngcảm, các chuyến tầu
hồihương chỉ hoạtđộng một-chiều, và cẩntrọng của Lừa nhấtđịnh là một đặcđiểm chínhtrị
truyềnthống (********).


Xuân 1960, Quawn xách nàng vợ
Thái, hai bébi lẫmchẫm lonton, con Sterling
1936, lận túi sáu lạng vàng, về.


Bức điện đánh đi không có
"Chúng-em khỏe".



***


Bữa nọ 198x Trung Tướng thăm
Huổm. Vẫn chỉ gặp mẹ với chị Huống (Tuống/Chuống) nó. Mẹ Huổm tóc úa đỏ chẳng
còn phidê, nhưng bụng vẫn chưa trĩu, cằm cũng chưa teo. Ẻm thết Trung Tướng món
giả-cầy lót rau-muống chẻ, canh cá-khoai, trứng tráng. Chị Huống (Tuống/Chuống)
đã 30, hoặc 35, hoặc 40, chắc vẫn chưa chồng, vẫn gầm mặt dệt giacông khăn len
xuyên sáng xuyên trưa, lầmlụi tànphai như chiếc ủng.


Trung Tướng đang phồng môi
gặm móng lợn giả cầy, thì lữngthững Quawn vào.


Trung Tướng ngạcnhiên, uigia,
chào bố.


Quawn gỡ nón-cối, lia mắt
hờhững, chào.


Huổm nói, cơm phần cậu trên
gác.


Trung Tướng cấu Huổm, cậu mày
à?


Huổm đáp, ông-già anh.


Trung Tướng thề, Trung Tướng
chưa hề biết cha Huổm chữa xe-đạp.


***


200x Trung Tướng thăm Huổm
nữa. Nhà nó bữa bửa, trái lệ, đông lạlùng. Trung Tướng hoảng, hỏi, nhà mày sao,
Huổm?


Huổm nói, giỗ ông-già.


Trung Tướng cuống thựcsự,
ông-già mất rồi á? Bao-giờ? Sao mày không gọi anh?


Huổm nói, ừ.


***


Quawn chết 199x. Cảm chết.
Khiêmnhường như làn bụi. Huổm bán con Sterling Kỷniệm cho dân buôn đồng-nát,
kèm vôvàn thứ khác, lấy bốn-mươi ngàn.


Trung Tướng kêu, mẹ mày, mày
chuộc con Sterling anh, anh trả mày hai-mươi triệu.


Huổm nói, mày điên.


Ui thằng chó. Nó, không, bẩy
anh-em nó, nhẽ chả đứa nào nhớ cha chúng đã là Kiều Thái, còn con Sterling 1936
đã là quà của Sinhviên Họcviện Hoànggia.


(@2006)


(*) Tên riêng Văn Bựa chỉ
nhằm minhhọa và không nhấtthiết khác tên thật.


(**) Thiênđàng: Ámchỉ Bắc
Lừa trước 1975, và Toàn Lừa trước 1988. Tại-sao Thiênđàng? Mời đọc Văn Bựa.


Quần Ống-đứng: Tức quần
ống-sớ được là/ủi cẩnthận.


Áo Cắm-thùng: Tức áo mặc
nhét vạt trong quần như bọn Khoaitây hoặc tríthức.


Dép Đủ Quai: Tức dép caosu
còn đủ bốn quai. Thường dép Lừa thời Thiênđàng được xẻo bớt hai quai cho
gọngàng tiếtkiệm.


Đầu Mai-nhọn: Kiểu tóc mốt
197x, mai tỉa nhọn như bút-chì.


Note: Bận quần ống-đứng
& áo sơmi cắm-thùng, dận dép đủ quai, là phongcách quýtộc Bắc Lừa 197x.


(***) Khung, Ghiđông,
Cồnphốt, Vành, Đĩa, Moayơ, Boọcbaga, Phanh: Các phụtùng xe-đạp Lừa.


Phanh-đũa: Phanh dùng
thanh-truyền, không dùng dây-phanh.


(****) Vá chín, Lộn xích,
Đảo đĩa, Cân vành, Nắn cổ: Các ngón-nghề xe-đạp Lừa. Mời gúc.


(*****) Hộp-đồ: Tức hộp
đựng toolkit chữa xe-đạp Lừa, bằng gỗ, có cánh-cửa, có khóa.


Ghế-cóc: Tức ghế tự-chế
kiểu Lừa, cao chừng 5cm, khi Lừa ngồi trông giống ông cóc ỉa.


Nón-cối: Tức nón đồngphục
Lừa, xuấtxứ Tầu, khi Lừa đội trông giống cái cối úp ngược.


Điếu-cầy: Tức điếu hút
thuốc-lào của bầnnông Lừa, bằng tre, rất tiệndụng khi đi cầy/cấy.


(******) Sávàtì:
"Chào", tiếng Thái.


(*******) Cọpcùnmà:
"Cám-ơn rất", tiếng Thái.


(********) Các chuyến tầu
chở Lừa Kiều hồihương 195x-196x đều do Ông Cụ bốtrí và tàitrợ, chỉ chạy one-way.



 

Thứ Năm, 25 tháng 8, 2011

Nó, ngày xưa đẹp nức tiếng.
Da mịn, mắt to, tóc hoe nâu.


Lận đận đường duyên, cứ sát
ngày dọn về ở với nhau thì tan. Thuở đẹp nhất, mua nhà sắm gối chung  một thằng rồi, chỉ đợi nó bỏ vợ. Li hôn xong,
nó lấy luôn mụ thẩm phán xử vụ nó. Mình dẫn cho một mối. Manly cực kì. Chàng mết,
vác hoa ôm dây chuyền tặng. Đi công tác mua cả nước mắm về cho. Không hiểu chẳng
chuộc thế nào, giờ chót cũng tan. Chàng kia, phi công quân sự, tướng tá hàng
hiệu chuẩn. Đằng đẵng hàng chục năm, lớn bé ai cũng vun vào, tự nhiên, Nó thôi.


Nó nói, người cõi âm phá. Nói
với lòng tin chân thật, không phải tự huyễn hoặc hay tự an ủi.


Nhận  con cô em gái về làm con. Cũng lạ, cả
nhà  thấp nhỏ, mình thằng bé cao vồng
lên, mặt mũi sáng trưng. Giờ đang học bên Sing, gọi mình bằng mẹ. Ngày nó còn
học ở trong nước, có hôm Hà nội lạnh căm căm, trong lúc đứng vỉa hè đợi đón con
đi học thêm, gọi cho mình, chả biết sau
này nhớn có nhớ đến bác...


Đêm, nghĩ Nó đơn lẻ, chảy
nước mắt. Có lần, Lão í thấy, tái mặt quýnh quáng xin lỗi. Khi biết lí do nửa
đêm nước mắt vắn dài, Lão í im lặng. Tận sáng hôm sau vẫn lấm lét chờ mình nói
mới dám mở miệng. Mà, lần nào như lần nấy, là Nó alô ngược, đêm qua nghĩ thương
cậu, chảy nước mắt. Chơi với nhau mấy chục năm, đôi khi cảm giác hai đứa nhập
hồn làm một. Mình bảo,
tôi nói trước cho
ông biết già tôi ở chung với nó đấy. Bố chịu thôi,
nói thế, nhưng  Lão tủm
tỉm cười.


Bạn bè bất kể thân sơ nhờ gì,
làm quá bằng việc của Nó. Đầu đội zời chân đạp đất. Tính thế, chẳng phải cậy
quen thân hàng tá ông to bà lớn mà dọa thiên hạ. Có ông sếp, lúc đương quyền cư
xử rất tệ. Ông chết, Nó vẫn còng lưng quét chùa trong lễ cầu siêu ông. Đấy chính
là người viết bài báo mà sau này, ông khác (bị ép) nhận thay trong vụ Năm Cam
dù bảng kí nhận nhuận bút còn lưu nguyên tên.


Sáng sớm, Nó nhắn tin, về già chúng mình ở với nhau nhé. Đêm
qua, mình soạn một cái tin  y chóc thế, chưa
gửi, vì lúc ấy đã  hơn một giờ.

GHI CHÉP VẶT LIÊN QUAN ĐẾN VĂN CHƯƠNG THƠ PHÚ

***Ông nhắn cho tôi một cái
tin khá dài và cảm động, …bao giờ sự có
mặt của em cũng mang tới sự tốt lành cho anh chị…


Vợ ông là nhà thơ, sau hoạn
nạn của ông, hay gọi hoạn nạn của cả gia đình ông cũng đúng, thơ chị hay bồng
lên. Dĩ nhiên, không ai mong một hoàn cảnh như chị để có những bài thơ hay
nhưng  có lẽ, đời con người không có
biến cố, văn chương thơ phú chỉ là những thứ gia vị không màu không mùi.


Hai nhiệm kỳ đã trôi qua, mọi
thứ trong ông, đau đớn uất hận tủi hổ, dường như đang lắng lại. Ông chấp nhận
sự nghiệt ngã của chính trị, giống như số phận sắp riêng đặt sẵn cho ông vậy.


Tôi nhắn tin gì cho ông, anh ơi lưới trời lồng lộng. (Trích từ một cuốn  sách vừa viết xong trang cuối)


*** Năm thứ nhất đại học. Lớp
mình được đổ tới nhà văn hóa quận Nhất bây giờ với một núi sách không biết thu
từ đâu về và tụi mình phải phân loại đồi trụy-đồng nghĩa với sách văn học- và
không. Dân văn khoa, chả đưa nào ngu gì không thủ dăm cuốn mang về. Mình 4: Thơ
Du Tử Lê, Dòng sông ly biệt của Nguyễn Thị Hằng và Cuốn theo chiều gió, Buồn
nôn. Nói thế nào nhỉ, những cuốn sách in trước giải phóng này tác động rất lớn
nhận thức của mình về nhiều thứ, vượt ra ngoài cả chuyện sách vở cho dù vào
thời điểm ấy, mình đã ngốn hết tất cả các bản dịch của hai cụ Tolstoi, cụ Đốt hay
các cụ Pháp quốc văn chương ngòn ngọt đường phèn. Nó hằn sâu vào tâm trí đến
mức sau này không thể đọc nổi bản dịch mới Cuốn theo chiều gió của Dương Tường
và cho đến giờ, vẫn thuộc lòng gần hết tập thơ –rất khó thuộc –của Du Tử Lê.
Lại nữa, có đến U60 thì mình có lẽ cũng không thôi mơ mộng về anh lính Hạ Long,
trong sách của Nguyễn Thị Hằng.(trích
blog cũ)


***Con bạn mọt sách, khi bắt
gặp mình đang đọc  tập thơ của ông giám
đốc một hãng dược, đã nói toẹt, con mẹ này vô văn hóa, đọc tạp không chịu được.
Mình bảo nó, tao đố mày chửi thơ ông ấy đấy. Chửi chứ sợ gì. Bọn có tiền có
chức mà làm mà in  thơ, rởm cái chắc. Thơ
hay người rởm. Tất. Liều kinh.


Nước mình, rất dễ đọc ra mẫu
số chung trong những lĩnh vực hết sức cần sự khác biệt. Bỏ công đọc một thứ
biết trước từ A tới Z, xét ra, mình ngu thậm, không phải nó liều.(trích blog cũ)


*** Suốt đêm qua xơi hết cuốn
Nước Đại nam đối diện với Pháp và Trung Hoa, của ông người Nhật Y. Tsuboi. Về
cơ bản không thất vọng nếu coi đây chỉ là luận văn tiến sĩ làm tại Pháp
của Tsuboi, được in giống như sách. Chọn thời điểm nửa cuối thế kỷ 18 để mong
vẽ được thể tạng nàng Đại Nam, từ đó tìm lời giải cho việc hoặc nàng bảo toàn 
trinh trắng hoặc ngã vào cả hai anh Tây –Tàu hoặc  chọn hẳn một anh ăn ở với nhau hết kiếp. Lấy
Tự Đức làm trục chính, có thể tài liệu tham khảo từ Trung Hoa và Pháp  thiếu và mới
quá nên để thuyết minh cho một nhận định thì quá đói chi tiết, thậm chí có phần
hời hợt. Mình khoái nhất  khi ông ấy viết
đại ý, cùng  thời gian, các nước như
Nhật, Triều Tiên, Trung hoa, trên bình diện tư tưởng, họ đã nghĩ ra các chiêu
thức để một mặt bảo vệ nền tảng đạo lí xã hội họ (đặt cơ sở trên Nho giáo), mặt
khác mở cửa tiếp thu những kiến thức lạ
tối đa có thể nhằm hưởng lợi. Một trong những chiêu thức ấy là giới trí thức
sinh đẻ ra những luận thuyết của nước họ, khả dĩ chống lại được Âu Tây. Nước Nam ta, đến
quái thai, cũng són ra không nổi.(đoạn
này vừa viết xong
)

Thứ Tư, 24 tháng 8, 2011

NÓI LẠI VỚI NGUYỄN THANH SƠN

*** Có phải báo chí bị lá cải hóa là do tư nhân không được chính danh làm
báo?


Chỉ tính trên mạng truyền
thông chính thống, VTC là  tờ đầu tiên
đăng thông tin về con trai Phạm Nhật Vượng kèm clip màn tỏ tình. Bạn này còn
giữ lại chút tự trọng khi ghi nguồn lấy từ trang…Hihihehe.


Vietnamnet copy lại ngay sau
đó, và đĩnh đạc ký tên phóng viên bên dưới. Đây cũng chính là lí do ông Vượng
phản ứng trực tiếp với Vietnamnet. Tuy nhiên, nếu đọc  cái đính chính này, hẳn người ngoài cuộc
sẽ  nghĩ, ông Vượng mượn uy tín của
Vietnamnet để nhờ cải chính thông tin bịa đặt, từ những tờ báo khác.


Và, những “thông tin” như thế
này được  truy cập nhiều nhất trên tờ báo
mạng chính  thức của cấp Bộ sáng nay::



Tờ báo mạng đáng xem nhất hiện nay là vnexpress. Nhiều
đầu tin, ngắn gọn, tương đối khách quan do ít chen các  bình phẩm hay cảm quan cá nhân vào tin. Cướp
giết hiếp mông ngực, dừng lại ở mức độ chấp nhận được so với các báo mạng chính
thống. (Chính thống ở đây được hiểu là do chính cơ quan chủ quản thực hiện,
không bán giấy phép cho nhóm người nào đó). Nhấn mạnh: vnexpress là của FPT.


Hoa mặt trời có thể được coi là công ty làm báo tư
nhân (trá hình) thành công nhất hiện nay. Những ấn phẩm của họ hướng về đối
tượng nội trợ bình dân và họ làm “lá cải” rất sạch sẽ, có nghề. Công ty Nguyễn
Văn Vinh (không biết có phải công ty NVV trong entry của Sơn không), hiện đang
làm một tờ đứng đắn và đẹp vào hàng chiếu nhất, so với cả làng báo.


Báo giấy, chịu áp lực của 2 cái đe và búa kinh doanh
và các cơ quan quản lí, nhiều hơn gấp bội lần so với báo mạng. Nhìn lại quãng
thời gian chừng 1 năm trở lại đây thật công tâm, phía cơ quan quản lí chỉ chấn
chỉnh những việc làm sai luật định hai năm rõ mười. Mà những việc “làm sai luật
định” ấy, nó không sang trọng ở những chỗ họ bày tỏ chính kiến (trái chiều
chẳng hạn) về những vấn đề chính trị đâu. Ví dụ gần nhất, báo Tuổi trẻ dựng
đứng chuyện Bộ giáo dục có chủ trương đưa các chữ cái WZFJ vào bảng chữ cái
Việt, đến hôm nay Beo không theo dõi (vì ngại đọc) xem đã đính chính chưa. Tuổi
trẻ, còn thế. Hãy hình dung các báo khác, sự sai sót tương tự nhiều đến thế
nào.


Chỉ lấy
hai tờ tiêu biểu nhất là Tuổi trẻ và Thanh niên, không thể cho rằng họ không có
“thái độ rõ ràng dứt khoát, có chính kiến về các vấn đề xã hội hay kinh tế nóng
hổi”, nếu không muốn nói, họ thường xuyên có những phản biện quyết liệt với các
quyết sách của Đảng và nước trong các lĩnh vực này. Dĩ nhiên, trừ chính trị.
Một vùng cấm, nhưng nói thật ra, nó lại khó có người đủ tầm để bày tỏ hơn là
khó bày tỏ.


Áp lực thứ hai, mãi lực kinh doanh. Điều này công bằng
cho cả  chính thống lẫn phi, vì người mua
báo không chọn nhà sản xuất để đọc báo.  
đây trừ ra  hệ thống báo của Đảng và các tờ
báo của Thông tấn xã đang nhận bao cấp của nhà nước. (Thế nên nó gần như không
có mặt trên thương trường). Trước các quyết định mang rất nhiều chất Hamlet (to
be or not to be) như hiện nay của nhiều tờ báo chính thống, Beo không tin còn có
vùng cấm nào khiến họ sợ hơn việc báo ế. Khả năng đóng cửa báo vì không bán
được cao gấp hàng chục lần so với vì những bài viết hiệu triệu đa đảng.


Beo đưa ra những dẫn chứng cụ thể như trên để thấy,
tình trạng lá cải thối (dùng từ này tuy kém nhã nhưng để phân biệt với thể loại
báo lá cải-vốn hoàn toàn có quyền tồn tại ngang hàng với tất cả các thể loại
khác), không  phải lỗi do thiếu sự chính
danh của tư nhân đẩy tới. Khi các nhà báo còn cực sốc, còn choáng váng… trước một
cái xe hơi rẻ tiền hay màn tỏ tình quê kệch như trên đầu bài, thì làm gì có “tình
thế” để phải tiến thoái lưỡng nan.


*** Mạng xã
hội có phải là báo chí và liệu có thay thế được báo chí?


Về điều này, Beo viết lẻ mẻ trên blog nhiều lần rồi,
nên không viết thêm nữa. Chỉ  máy khéo
bạn Sơn, các bloggers bạn Sơn nhắc trong bài, không phải nhà báo thì cũng là
columnist- không chỉ cho một tờ báo.