ĂN THEO TÔI VÀ SỨ QUÁN

Nhân viên sứ quán VN ở nước ngoài, mức lương trung bình từ 1000-1500/ tháng. Trừ đại sứ được cấp nhà riêng, tất cả ở phòng tập thể. Thường thì 4 người chung 1 phòng 20m, họp hành ngoại giao thì lúc nào quần áo cũng sực nức mùi xào rán bởi quần áo lưu cữu trong gian phòng chật hẹp. Chế độ bảo hiểm y tế, tai nạn như cccc, trợ giá học tập hay trợ giúp hoàn cảnh gia đình gì, hoàn toàn không. Sống ở các nước tư bản trường lớp công được free thì đỡ, sống ở các nước thổ dân phải đóng tiền học cho con cái thì số tiền lương coi như chẳng bõ chua mép dép.

 Mà để có 1 chân trong sứ quán, các mẹ tưởng bần nông chân đất mắt toét đi thi tuyển công chức là nghiễm nhiên có 1 chỗ ấm êm trong sứ quán á há há???

 Thế mà các mẹ đòi hỏi họ phải phục vụ các mẹ cách công chính, không lạm thu, không phiền nhiễu. Xin lỗi các mẹ, chân chạm xuống đất 1 tý nhìn đời thực tế hơn đi. Sống và làm việc cách công chính như nhân viên sứ quán các nước khác, nhân viên sứ quán Vn chỉ còn cách cắn dép gặm không khí qua ngày.

Đấu tố cũng hay, nhưng đánh vào hệ thống hành chính như cccc của lừa khi cho người lao động các chế độ và đồng lương bất hợp lý tới mức thảm hại so với thực tế xã hội, đẩy người ta vào hoàn cảnh không tham nhũng là khỏi tồn tại được, đó mới là cái gốc vấn đề. Đằng nài, các mẹ hùng hục đấu vào hành vi của con người với nồng nặc mùi gato của thằng cơ dưới có dịp ngoi lên chửi đổng, chẳng khác đéo cải cách ruộng đất 6 chục niên trước hỡi ôi.

 Nhân thể, các chị sống ở tây lông, con cái gia đình ăn lộc tây lông, tây lông còn sẵn sàng cho các chị cơ hội trở thành thành viên chính thức của nó, điều mà tổ cuốc các chị không hề cho cơ hội cho chồng con các chị, mà các chị vẫn ngoặc mồm bảo "em buộc phải xin hộ chiếu Bỉ, Đức..." các cái cho con... Xin chửi thẳng mặt, các chị là đồ ăn cháo đá bát, phản phúc và thật đáng tiếc cho cái xứ xở đã cưu mang chứa chấp các chị.

 Yêu cố quốc không xấu, thậm chí còn tốt nữa, nhưng giở mặt vô ơn ngay cả cái cây mình đang hái quả thì các chị cũng chẳng tốt đẹp hơn bất cứ 1 nhân viên sứ quán ăn bẩn nào.

Hãy ngẫm lời tôi!

BÀI CỦA HƯƠNG VŨ

TỰ NGẪM

1.
Chúng tôi xem buổi truyền hình của đài Liên xô 
bằng chiếc máy Ji-vi-si (JVC) đời mới nhất .

Ta-va-rít Stalin.
Giọng người xướng ngôn viên lanh lảnh 
Ua- ra Ua – ra
Chấn động Hồng trường .

Tôi nhìn tấm lịch trên tường 
Mồng 9 tháng 5 
bốn mươi ba năm xưa 
hôm nay, buổi duyệt binh mừng chiến thắng .

Anh bạn tôi cau mày 
Lại sùng bái cá nhân .

Trên lễ đài vinh quang 
ÔNG kiêu hãnh nhìn đoàn quân của mình .
Vạn ngực lính dát huân chương .
Vạn đầu dân cố nghển cao nhìn ÔNG cho rõ .

Hàng ngàn chữ thập ngoặc giữa lá cờ ủ rũ 
ném thành gò đống dưới chân ÔNG .

Những anh hùng 
có tên hay không 
đã cùng ÔNG đi vào lịch sử .

Có thể thời ÔNG 
Con người sùng tín 
họ tôn thờ ông như thánh thần 
và yêu ÔNG như Tổ quốc .

Trên lễ đài
ÔNG kiêu hãnh dường kia .

2 – 

Nhiều năm sau 
Lịch sử có ngày xem lại tấm huân chương 
những khúc khuỷu , gồ ghề nơi mặt trái 
ÔNG nằm trong lăng 
hay chìm trong đất 
Với riêng ÔNG 
còn có nghĩa gì 

Tôi nhận ra ÔNG trong vạn nụ cười 
giữa những khuôn mặt ngời ngời màn ảnh nhỏ 
Những số phận đắng cay của bao người như không còn nữa 
trong huy hoàng ngày đất nước thắng xâm lăng .

Tôi cách ông đến mấy chục năm, 
lịch sử đang vội vàng đóng những trang cuối cùng thế kỷ .
Nào đâu oan khiên còn tới bây giờ .

Giữa cái cả tin như ấu trĩ dại khờ 
cứ cho là như thế 
của con người thời ÔNG
Với cái tỉnh táo đến khô cằn 
của con người thời tôi đang sống 
Không hiểu cái nào đáng thương hơn . 

HÀ PHƯƠNG - T/p HCM , 9 – 5 – 1988

KHI PHƯỜNG BÁT ÂM THẤT NGHIỆP

bài của Quang Bùi

Tình cờ đọc qua 1 bài của một nhạc sĩ, cũng có chút tiếng, về Nga, duyệt binh, giải phóng và... sự thật... Khá buồn, cười.

Cười trước, là vì cái cách viết giống như cứ đến ngày ấy, tháng ấy, sự kiện ấy là PHẢI "rặn" ra được 1 bài, giật một status, để chứng minh được tôi đang tồn tại; để "thét" với thế giới rằng tôi "cấp tiến", bằng những đoạn văn rời rạc, bao biện.

Cười là khi anh nhạc sĩ "định hướng dư luận" khá rõ khi tỏ ra "thán phục" nước Đức, Mỹ, Anh, Pháp, Ba Lan… đã từ chối không tham dự lễ diễu binh ở Nga năm nay (theo nhạc sĩ) để biểu thị thái độ không hài lòng với việc "dùng xe tăng và hình tượng chiến thắng, giải phóng…" vì "sẽ trở nên thô bỉ và kiêu ngạo khi nhắc về nỗi đau của đồng loại". Đức, Mỹ, và "đồng minh" quá nhân văn?!

Không phải là kiểu suy nghĩ mới! Với nhạc sĩ và tạm gọi là "thành phần cấp tiến" như nhạc sĩ, chân lý luôn là Mỹ - Mỹ luôn đúng; Trung Quốc - Nga luôn sai, là đại họa của thế giới, sẽ sụp đổ nay mai. Việt Nam mạt vận....Putin là gã khốn nạn. Obama giỏi quá.... Đại khái thế!

Thưa rằng chỉ 5 năm trước thôi, Angela Merkel cũng cười tươi và vẫy chào trên lễ đài được dựng trước Lăng Lenin; xa hơn, 10 năm trước đây thôi, cả đám Bush, Gerhard Schroeder, Silvio Berlusconi, Jacques Chirac, Victor Yuschenko, Michael Jeffrey vẫn hoan hỷ vỗ vai nhau ở Quảng Trường Đỏ; và năm đó cũng thế, duyệt binh - tuần hành với xe tăng, bom, súng ống!

Năm nay chúng nó... tới tháng, thế thôi! Vài năm sau, chúng lại hoan hỉ tiếp với nhau!

Chiến tranh thế giới thứ hai là thảm hoạ chưa từng có trong lịch sử loài người với cả trăm triệu người, trực tiếp lẫn gián tiếp, chết! tắt thở! tan xương - nát thịt! Và cũng chừng đó người, mất tay, chân, đui mù, điên loạn!
Để kết thúc nó, không phải theo cái cách bắt tay nhau "ta cùng kết thúc chiến tranh nhé". Đó là máu xương, là mất mát, là nước mắt; là bom đạn, là súng ống, là xe tăng, là pháo, là lưỡi lê; là tử thủ, là xung phong... Cả thả bom nguyên tử hủy diệt! Ai thả, tự biết!

Khi trích dẫn 1 câu dửng dưng của Naruhito nói rằng xin đất nước và dân tộc Nhật bản hãy cùng nhau “nhìn lại quá khứ một cách khiêm tốn nhất”. và chêm thêm câu "Nhìn lại khiêm tốn, để thấy rõ công và tội hiển hiện trong lịch sử".
2 triệu nhân mạng chết đói ở Việt Nam, riêng trong năm 1945, công của Nhật hoàng, thật to, phỏng anh nhạc sĩ? Anh đang ỉa vào xương máu của dân tộc mình, đấy!

Lịch sử, trước sau gì cũng sẽ "phát lộ" những ẩn khuất của nó, những người ít nhiều có học, như chúng ta, biết thêm ít nhiều về về Xô Viết, về Stalin; về Katyn, cả về Ngô Đình Diệm, về cả Hồ Chí Minh... Nhưng cũng đừng bao giờ quên, và tuyệt đối đừng lật ngược những sự thật về Hít Le, về Auschwitz, Phú Quốc, Chín Hầm, Tuol Sleng... Bức tranh có chỗ sáng, chỗ tối, chỗ nhờn nhợt không rõ màu; đừng bảo màu đen ra trắng và trắng ra đen! Đó không phải là dốt đơn thuần, với lịch sử, đó là hành động mang tội!

Buồn, vì nhẽ đó! Dĩ nhiên, khi anh là một người đã có diễm phúc để hiểu biết về điều đó!

Nhật kí Đặng Thùy Trâm

Bài copy từ Đinh Bá Anh

(Gửi ông Nguyễn Xuân Diện, Viện Hán Nôm)

Nhật kí vốn để chép những chuyện riêng tư, người viết nhật kí trước hết là viết cho mình. Những người viết nhật kí khi về già, nếu còn minh mẫn, thường tự đốt nhật kí của mình, hoặc nếu muốn hậu thế đọc thì hoặc giao cho con cháu, hoặc giao cho người mình tin cẩn với những lời dặn dò nhất định.

Vì tính riêng tư cao như thế, nên việc xuất bản nhật kí của người đã chết, nếu không có sự hướng dẫn cụ thể nào của người đó khi còn sống, thường phải được sự chấp thuận của người thân hoặc người đại diện pháp lý. Đồng thời, người thân hoặc người được ủy quyền phải được hiểu là những người có đủ tư cách đại diện cho người chết để sắp xếp lại, hoặc cắt bỏ những chi tiết được cho là, nếu để công chúng đọc, có thể gây hiểm lầm, gây ảnh hưởng xấu tới phẩm giá của người chết hoặc của những người khác có liên quan.

Cuốn Nhật kí Đặng Thùy Trâm được gia đình bà chấp thuận xuất bản. Em gái bà là Đặng Kim Trâm cùng ông Vương Trí Nhàn, biên tập viên xuất bản, đã biên tập cuốn nhật kí theo cách mà họ cho là hợp lí, như họ tuyên bố: Tuyệt đối tôn trọng câu chữ của tác giả, chỉ sắp xếp lại đôi chỗ cho sáng sủa, cắt đi những chỗ mà họ cho là không nên công bố. Tôi cho rằng họ không những có quyền làm vậy, mà còn phải làm vậy, vì những lí do như trình bày ở trên.

Tôi là người đọc không ít nhật kí, thư, di cảo của các nhân vật khác nhau. Nói chung, các thể loại này ở đâu cũng cần sự biên tập (theo nghĩa tích cực nhất của từ này). Di cảo và nhật kí của Kafka – tác giả tôi quan tâm nhất – được bạn ông là Max Brod và các nhà xuất bản biên tập, sắp xếp, cắt cúp theo đủ hình thức khác nhau. Đó là chuyện bình thường.

Việc bản gốc cuốn Nhật kí Đặng Thùy Trâm giờ được đưa lên mạng (sau khi hết thời gian bảo hộ bản quyền?) là dịp để giới nghiên cứu có thể phân tích những chỗ khác biệt giữa bản in và bản gốc. Thiết tưởng, những người làm văn bản (như ông Nguyễn Xuân Diện, Viện Hán Nôm) nên có thái độ và cách làm việc nghiêm túc để đánh giá các đoạn được biên tập, xem đoạn nào được biên tập vì tính sáng sủa của văn bản, vì tính riêng tư, hay đoạn nào được biên tập vì nhạy cảm chính trị (nếu có), hoặc những đoạn nào mà theo các vị là người biên tập đã mắc lỗi hoặc đã làm ẩu, thay vì hùa theo những phân tích ở trình độ kém cỏi, những lí thuyết âm mưu nhăng nhít hay những bình tán nhảm nhí.