bài copy của talawas

Joseph Nye - Quan điểm mới về thúc đẩy dân chủ

Phạm Minh Ngọc dịch

Lời người dịch: Áp đặt, thậm chí là áp đặt chế độ dân chủ, không phải là điều tốt. Đấy có thể là nhận thức mới và chính sách ngoại giao mới của chính quyến của Tổng thống Barack Obama.

Joseph S. Nye là giáo sư của Đại học Harvard. Ông được các chuyên gia trong lĩnh vực đối ngoại đánh giá là một trong những người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực này trong 20 năm gần đây.

 ___________

Tổng thống George W. Bush đã trở thành nổi tiếng khi tuyên bố rằng thúc đẩy dân chủ là trọng tâm của chính sách ngoại giao của Mĩ. Ông không phải là người duy nhất nói như thế. Đa số các tổng thống Mĩ, kể từ Woodrow Wilson đều đã từng tuyên bố tương tự.

Cho nên người ta càng lấy làm ngạc nhiên khi Ngoại trưởng Hillary Clinton tuyên bố trước quốc hội về “chính sách 3-D” - quốc phòng, ngoại giao và phát triển - của Mĩ. Sự thiếu vắng chữ D của từ dân chủ càng gây được chú ý, nó chứng tỏ sự thay đổi chính sách trong chính quyền của Tổng thống Barack Obama.

Bill Clinton và George W. Bush vẫn thường viện dẫn ảnh hưởng tích cực của nền dân chủ đối với an ninh. Họ trích dẫn các tác phẩm nghiên cứu khoa học nói rằng các nền dân chủ thường ít khi đánh nhau. Những nếu trích dẫn thật đúng thì phải nói rằng các nền dân chủ tự do hầu như chưa bao giờ đánh nhau, và có thể chính nền văn hoá tự do hiến định có vai trò quan trọng hơn là bản thân các cuộc bầu cử.

Bầu cử là quan trọng, nhưng dân chủ tự do còn quan trọng hơn. Bầu cử mà thiếu những câu thúc hiến định và văn hoá có thể làm phát sinh bạo lực, thí dụ như ở Bosnia hay là tại vùng tự trị của Palestine . Còn các nền dân chủ phi tự do thì vẫn đánh nhau như thường, đấy là trường hợp của Ecuador và Peru trong những năm 1990.

Nhiều người phê bình ở Mĩ cũng như ở nước ngoài cho rằng sự thái quá của chính quyền Bush đã làm hoen ố ý tưởng thúc đẩy dân chủ. Việc Bush viện dẫn dân chủ để biện hộ cho cuộc xâm lược hàm ý rằng dân chủ có thể áp đặt bằng họng súng. Từ dân chủ bị người ta liên tưởng với dân chủ kiểu Mĩ và mang màu sắc đế quốc chủ nghĩa.

…

Tuy nhiên phản ứng thái quá đối với thất bại của chính quyền Bush cũng chứa đựng một số nguy cơ. Phát triển dân chủ không phải là sự áp đặt của Mĩ và có thể diễn ra dưới nhiều hình thức. Khi kinh tế phát triển và quen dần với hiện đại hoá thì dân chúng sẽ càng ngày càng muốn được tham gia nhiều hơn. Dân chủ không đi vào thoái trào. Tổ chức phi chính phủ có tên là Nhà Tự do (Freedom House) thống kê được danh sách 86 nước tự do vào lúc Bush bắt đầu nắm quyền và 89 nước tự do khi ông ta kết thúc nhiệm kì, tức là có tăng.

Dân chủ vẫn là mục tiêu đáng giá và có ý nghĩa rộng rãi, nhưng quan trọng là phải phân biệt giữa mục đích và phương tiện nhằm đạt mục đích đó. Có sự khác biệt giữa sự thúc ép và sự ủng hộ một cách nhẹ nhàng quá trình dân chủ hoá. Tránh bạo lực và những cuộc bầu cử quá sớm, những lời kêu gọi hùng hồn đạo đức giả không được cản trở chính sách nhẫn nại dựa trên sự giúp đỡ về kinh tế và ngoại giao sau hậu trường, và đường lối tiếp cận đa phương nhằm trợ giúp cho sự hình thành xã hội dân sự, hình thành chế độ pháp quyền và tổ chức những cuộc bầu cử cho thật tốt.

Các phương pháp áp dụng trong nước cũng quan trong không kém so với các biện pháp ngoại giao áp dụng ở nước ngoài. Cố gắng áp đặt là chúng ta đã làm hoen ố tư tưởng dân chủ. Sống theo những truyền thống tốt đẹp nhất của mình là chúng ta thúc đẩy người khác noi theo và tạo ra sức hấp dẫn. Cách tiếp cận như thế được Ronald Reagan gọi là “thành phố lấp lánh trên đỉnh đồi”.

Thí dụ, nhiều người, cả ở Mĩ cũng như ở nước ngoài tỏ ra hoài nghi đối với hệ thống chính trị của Mĩ, họ khẳng định rằng nó bị đồng tiền chi phối và người ngoài không thể héo lánh vào được. Việc bầu Barack Hussein Obama vào năm 2008 đã có vai trò to lớn trong việc khôi phục sức mạnh mềm của nền dân chủ Mĩ.

Một khía cạnh khác của nền dân chủ tự do nội bộ Mĩ là cuộc tranh luận đang diễn ra về cách thức đối phó với chủ nghĩa khủng bố. Trong không khí hoảng loạn sau những cuộc tấn công vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, chính quyền của Tổng thống Bush đã mắc mứu vào việc giải thích một cách méo mó luật pháp quốc gia và quốc tế, làm ô uế nền dân chủ Mĩ và giảm bớt quyền lực mềm của nó.

…

Trong giai đoạn hoảng loạn, đa số ý kiến ngả về phía an toàn. Abraham Lincoln, trong giai đoạn Nội chiến đã tạm thời đình chỉ nguyên tắc habeas corpus, tức là thạm thời không cho tù nhân được quyền khởi kiện việc bắt giữ mình, còn Franklin Roosevelt thì cho tạm giữ các công dân Mĩ gốc Nhật trong giai đoạn đầu của Chiến tranh Thế giới II.

Khi một số thành viên viên biết điều hơn trong chính quyền của Tổng thống Bush được hỏi vì sao năm 2002 họ lại có lập trường như thế thì họ viện cớ những cuộc tấn công bằng chất anthrax diễn ra ngay sau ngày 11 tháng 9 và mối lo sợ của mọi người trước một cuộc tấn công thứ hai nhắm vào người Mĩ. Trong những hoàn cảnh như thế, dân chủ tự do và an toàn nhất định phải xung đột với nhau.

Chủ nghĩa khủng bố là một loại hí trường. Hiệu quả của nó không chỉ là những tàn phá tại chỗ, những hành động tàn ác chống lại thường dân tạo ra xúc động khủng khiếp không kém. Chủ nghĩa khủng bố cũng giống như môn nhu thuật. Kẻ yếu nhưng biết lợi dụng sức mạnh của người khoẻ hơn và chiến thắng.

Bọn khủng bố hi vọng tạo ra được bầu không khí sợ hãi và bất an, và rồi chúng ta sẽ tự hại mình bằng cách làm suy yếu chính nền tự do dân chủ của chúng ta. Ngăn chặn những vụ khủng bố mới, đồng thời phải hiểu và tránh những sai lầm của quá khứ, đấy là vấn đề chính yếu nếu chúng ta muốn giữ và củng cố nền dân chủ tự do ở cả trong lẫn ngoài nước. Đấy chính là cuộc tranh luận mà chính quyền của Tổng thống Obama đang thực hiện ở Mĩ ngày hôm nay.

 

người Mỹ đã giúp bỏ tù các luật sư ra sao? (tiếp theo và vẫn chưa hết)

Chính xác ra thì không phải đến tận bây giờ, thời của toàn cầu hóa, mới xuất hiện Cừu chống đối chế độ hiện hành. Thế hệ phản biện (tớ thích dùng từ này cho nó bất bạo động) đầu tiên là thời Khroushov, ngày đó gọi là bọn xét lại. Đây là những trí thức thật sự, việc phản biện của họ có ý tưởng (dù là copy từ Liên Xô) và họ có lý tưởng. Hai đại biểu nổi nhất, sống sót cuối cùng và là cầu nối với thế hệ phản biện thứ hai là Cụ Hoàng Minh Chính và Ông Trần Độ(ông này mình có một kỷ niệm vui lắm khi mình mới 21 tuổi cơ-kể sau).Túm lại mình kính trọng bọn xét lại này lắm.

Thế hệ phản biện thứ hai, rất nhiều người trong số họ đến với phản biện từ quyền lợi vặt vãnh cá nhân, ví như bị chậm lên lương hay không được bổ nhiệm vào cái ghế họ mơ ước chẳng hạn. Một số nữa thì háo danh, muốn ghi dấu ấn hào hùng vĩ đại oanh liệt bi tráng vẻ vang lẫm liệt của mình vào lịch sử Cừu, thế là thành phản biện. Học cao thì 10+3 và học thấp thì 3 trong 1( nghĩa là 1 năm 3 lớp)do bận bịu xung phong thanh niên chống Mỹ cứu nước. Mình quen biết ba người trong số này, chả ngưỡng mộ ai thậm chí họ còn khiến mình nảy ra suy nghĩ: thà giàu mà sướng còn hơn nghèo mà khổ

Thế hệ hiện nay,  như mấy chú luật sư đang đếm kiến, có học vấn, có chủ thuyết(copy từ Mỹ) nhưng tệ nhất là có tiền. Ba thứ lăng nhăng hại cụ Tú xưa cũng không có thứ này. Quần chúng ta lẫn trí thức ta, lạ nhất, là ít tin thằng có tiền và quan niệm rằng, tiền nhiều (giống như cẳng dài) thì đầu ngắn tư cách ngắn. Riêng tớ thì chỉ trách các chú này nhận dăm ba đồng tiêu vặt từ mấy ngài đại sứ quán làm chi cho nó hèn người đi.

Cả ba thế hệ phản biện vừa kể đều không có quần chúng, nghĩa là có phất cờ khởi nghĩa thì dưới cờ toàn ta với ta. Và các Cụ ,các bác các chú đổ riệt lỗi này cho sự đàn áp của chính quyền. Tớ thì đổ riệt điều này cho lịch sử và cho chính các phản biện viên.

Trong ngàn năm Thăng Long ngàn năm đô hộ giặc Tàu trăm năm đô hộ giặc Tây, phàm ai dính líu đến ngoại bang đều không được dân thờ phụng. Như cụ 15 tuổi bóp nát trái quýt ấy, lục tung miền Bắc không biết thờ ở đâu, vì can tội lấy bà công chúa Tàu mà khổ thế, rồi cụ gốc Hoa- nhà cải cách duy nhất lịch sử Cừu, rồi cụ lấy vợ Mông Cổ, rồi cụ hướng về xứ mà hoa lụa thì dân chen bẹp ruột ngửi nhưng nền văn minh thì phủi tíđ quay đi...Danh sách này kể hết đông bằng dân quận tớ đang  cư ngụ.

Các chú đương kim phản biện viên và một phần các bác thế hệ phản biện 2 ngưỡng vọng Mỹ. Một xã hội ngăn nắp,  trật tự thế, một cuộc sống đầy đủ cả áo quần lẫn sách báo thế ,chỉ có khùng mới không ngưỡng vọng. Nhưng, các bác các chú lại tìm sự chống lưng, đem ngài đại sứ quán ra dọa thay vì kách mệnh thêm tý cho nó phù hợp hoàn cảnh điều kiện Cừu. Nhát ma bố mày à, không biết con cá rô bố mày để trong rổ rồi à, thế là alê hấp, bóc lịch mệt nghỉ nhá ...

Dài dòng thế về phản biện để thấy,cái cách ủng hộ hỗ trợ phản đối nhiệt liệt của ngài đại sứ quán là tự ăn thịt mình, hết nạc vạc nốt xương thì cũng đến lúc ngài say goodby, để lại những chú Cừu không còn khả năng mọc lại lông.

xả xì chét vì yahoo

Mình và nàng say đắm nhau đã 18 tháng nay, nàng tuy lắm mồm nhưng bù lại rất thông minh khi luôn sáng tạo ra vị trí mới và thay đổi công năng mọi đồ đạc trong nhà. Nàng chung tình với đôi dép này lắm, có khi đi ngủ cùng, có khi chụt chụt khiến mình phát ghen lên mới thôi.

Phòng này nàng ghét nhất là cái kệ báo, nàng vật đổ ngay những khi đi ngang qua

Bằng chứng đây

Đây là nơi nàng yêu thích nhất trong phòng mình vì tất cả đồ qúy giá của nàng, nàng đều mang vào đấy cất, từ gấu đến bỉm.

Toàn bộ đoàn tùy tùng đã nằm vật ra từ sân vào đến bếp sau khi đưa nàng đi công viên về. Riêng nàng chả signé gì leo thêm mấy tầng lầu và đang anhô rủ mọi người đi tiếp

Nàng hay dùng mỹ nhân kế với mình mỗi khi vi phạm luật pháp do song thân nàng quy định. Trường hợp cụ thể này là nàng không muốn thắt dây an toàn.

nàng đang mơ được nhào xuống cá, một trong hai thổ ngữ nàng dùng để chỉ nước, từ kia là ní. Phân biệt rất rõ ràng, tè ra ní chứ không ra cá.

Người Mỹ đã giúp bỏ tù các luật sư ra sao ? (tiếp theo và chưa hết )

Lúc này đây, khi chú Định đang nằm thương bà nội và lo lắng cho cái két tiền vì lỡ giao chìa khóa cho cựu hoa hậu lúc xộ khám, tớ thấy thương chú và giận những người xúi chú ăn cứt gà. Tớ định viết chuyện này từ entry trước, nhưng do nõn nường cắt ngang mạch tư di xâu xắc, nên bi giờ tớ mới biên ra được.

Trước tiên là các bác ngoại bang. Tớ kể một chuyện bên lề trước là đích tớ chứng kiến cảnh mấy chú tùy tùng, sau một buổi Ban tiếp ngài đại sứ quán, đã cười rinh rích với nhau rằng anh zai ngu vật, tự dưng đâm đầu vào nghe Ban chửi. Trong quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài toàn trị sang chế độ dân chủ, không gian xã hội không thể bỏ qua xã hội dân sự, đặc biệt là các tổ chức tôn giáo hoạt động hợp pháp. Thế mà ngài đại sứ quán đành đoạn bỏ lửng nó để lao vào tang ma sư thầy Sóc trăng xỉn quắc cần câu đấu đầu xe máy với một cháu 17 hết đường sống hay  lên Tây Nguyên mừng đám cưới vợ hai anh mục sư Tin lành. Lâu lâu, ngài tụ tập một nhóm, chữ nghĩa xông xênh áo quần xốc xếch, chắc là ngài oánh giá đây là những cây bút phản biện xúc xắc từ báo chí, danh nghĩa rằng thì là mà ngài tìm hiểu tình hình Cừu, nhưng sự thật thì ... 1 vài  trong số các chú phản biện vinh dự được diện kiến mặt rồng ấy đã về tâu tông tốc với Ban. Tớ gọi  là phản biện xúc xắc vì lý do đó đó và tớ cũng thất vọng về ngài. Cái cách không khai 2 đồng chí trong đống rơm của ngài đã góp phần đẩy lũ lượt các luật sư  kéo nhau ngồi đếm kiến. Thứ Tư này hình như ngài phải trình diện Ban thì phải.

Còn 2 zai và 1 gái đẹp nữa nhưng bình tĩnh zồi, tớ thấy họ có tội nhưng không có lỗi. Dân ngoại giao chuyên nghiệp, mười bốn cũng ừ mười tư cũng gật, cộng vào thói tự hoắng ( thiên hạ và chính mình )của Cừu mà Cừu tự hại mình hại phong chào chậm tiến chình, vân vân và vân vân...

Cơm đã, quởn viết tiếp về ngài đại sứ quán.