CHUYỆN NGÀY XƯA

Nhẹ nhàng tuyết quay tròn như múa ngoài cửa sổ. Gái em chat hỏi chuẩn bị đồ cúng chưa. Bà ngoại, dân Hà nội gốc, dạy mình kĩ lưỡng cỗ cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp. Từ ngày thành gia chủ đứng lễ, sống ở đâu  mình cũng cố không làm sái ý bà.

Sau  bữa cơm chiều, lau dọn bếp thật sạch sẽ và đã bày đồ cúng  lên cạnh bếp rồi thì không nấu nướng gì nữa cho tới sáng hôm sau. Bình hoa trái cây thắp nhang bàn thờ ông bà trước.

Mâm cỗ cúng đầu tiên bày bình hoa, thường hoa cúng bao giờ cũng chọn loại có hương như huệ  hay cúc vàng.

Chính giữa mâm là đĩa ngũ quả. Trái cây như na, nhãn, dứa người Bắc không dùng để cúng vì cho rằng nó có mắt dòm ngó vào chuyện làm ăn. Nải chuối dưới cùng, quả bưởi hay Phật thủ ở giữa, xung quanh dắt cam, quýt, hồng. Giờ thêm nhiều loại màu sắc và hình thức rất đẹp thanh long, lê, táo, cam Canh, xoài…bày khéo tay đĩa ngũ quả hẳn như một tác phẩm nghệ thuật.

Tục bày mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài ghép thành câu cầu vừa đủ xài của người Nam vừa khiên cưỡng về ngôn ngữ vừa xấu về hình thức. 4 loại ấy thách bà nội trợ nào xếp chung thành đĩa hoa quả đẹp.

Quay lại  mâm cỗ cúng ông Công ông Táo.

Bên phải đĩa ngũ quả là đĩa xôi khoanh giò. Xôi trắng xếp giò lên trên xôi gấc xếp riêng. Thêm đĩa chè kho, mời ông dùng cho ngọt giọng đừng bá cáo Ngọc Hoàng chuyện xấu trong năm của gia chủ. Bên trái là tiền vàng, khá giả biếu thêm ông bộ đồ mũ áo hia nhỏ xíu.

Giờ bộ đồ này còn tìm thấy trong chợ Bến thành chứ ngoài Hà nội, làm size to cỡ ông Táo tây mặc mới vừa.

Sẽ có bạn người Nam thắc mắc, chè sao đựng bằng đĩa. Chè kho là loại nửa bánh nửa chè. Đậu xanh đãi sạch vỏ, nấu với đường cát và hoa hồi, đánh đều  và mạnh tay như đánh cháo đến khi khô nước thì múc ra đĩa, rải vừng rang lên trên.

Cuối cùng, trước hàng ngang ba li nước là bát nhang.

Không bao giờ bị cúng khi còn sống, thế nên cá Chép để ngoài mâm và ông cưỡi có 1 con. Mình thấy nhiều người giờ cúng tới 3 con. Cả 3 ông bà lên chầu, ai nói ai nghe. 

Thắp 3 nén nhang, vái 3 vái, cắm nhang rồi chắp tay sát ngực, đầu ngón tay cách cằm một khoảng ngắn. (Nhà nào có con Tây học nhớ cấm chúng lấy iphone quay phim chụp ảnh mình thành khấn trực tuyến trên facebook, hoặc cấm giương mắt nhìn mẹ như Táo bà hiện hình).

Bài khấn không có Nam mô a di đà Phật vì đạo Phật không thờ...Ngọc hoàng thượng đế. Mình không rõ có phải vì nghèo mà lễ cúng ông Táo nhập chung cùng với ông Thổ công không nữa. Bài khấn đơn giản, dễ thuộc thế này thôi chứ không đặc quánh tiếng Hán cổ như dăm vài cuốn sách cúng bái bán trước cổng chùa chỉ dạy. Cũng không có đoạn con kính dâng ông món hoa quả mọn này  đổi ngược lại ông món lộc tài khổng lồ kia. Người ý nhị không biếu ai cái gì lại ông ổng kể ra, nhất là biếu thần thánh.

Con kính lạy các quan thổ địa thánh thần

Con kính lạy ngài Táo phủ Thần quân

Chúng con là……

Hôm nay là ngày 23 tháng Chạp năm……chúng con thành tâm cúi xin các Quan Thổ địa thánh thần, Táo phủ thần quân gia ân châm chước cho các sai phạm lỗi lầm, ban phước ban lộc phù hộ độ trì cho gia đình chúng con bình an thịnh vượng.

Chúng con  giập đầu cúi xin chứng giám.

Nhang tàn chừng 2/3 thì hạ vàng mã xuống đốt. Ngày xưa bà ngoại hay đốt trong một cái nồi cũ. Đốt chậm rãi từng  tờ một, vừa đốt vừa khấn lại bài khấn trên. Tối kị bỏ cả nắm vào rồi lấy que chọc cho cháy bùng lên.

Sau khi hạ cả mâm cúng, lạnh gần chết dì vẫn phải chở bà trên cái xe đạp tàng ra Hồ Gươm phóng sinh cá chép. 
Suốt quá trình thực hiện nghi lễ này, bà  vấn khăn nhung cẩn thận mặc áo dài trang trọng. Chuyển nhà vào Sài gòn, mình để ý còn mỗi cái khăn, không biết áo bà đã mang cho ai, chiếc áo có một cái khuy bằng ngọc trai bé xíu nơi cổ.

THƠ HẾT THỜI TÌNH ?

Chui vào nhà sách đọc chùa thơ. Lõm bõm hiểu thấy nó cũng màu mè luận yêu đương nhung nhớ tam tứ mùa, bài vần điệu bài nấc cục chả khác ta gì. Nhân ngày Valinhtinh, thơ in cực đẹp và đại hạ giá, chỉ 4-5 Obàmá/cuốn. Ngồi cả tiếng không thấy ai nhấc cuốn nào dù hôm nay thứ bảy, nhà sách đông nườm nượp. Tây ta giờ hiếm thằng lãng mạn,  thơ cũng hết thời tình?

Thơ vắng thế nhưng events ra mắt sách lại xếp hàng dài dằng dặc. Gọi events cho sang chứ lão tác giả suýt giờ mới bổ đến kí nhoay nhoáy vãn khách rồi biến, chả nói năng chào hỏi câu nào cho phải phép với những người đợi cả tiếng đồng hồ. 
Dĩ nhiên trong số đó ko có mình. Sách thì dở hơi biết bơi,  tác giả còn béo còn hói còn hút thuốc, đời nào chịu mất mấy chục. Trong khi dâm thư hạng nặng này, nhiêu tiền cũng xả láng.

Chộp được cái hình  khu sách con nít, dễ thương chưa. Cảnh này rất hiếm gặp ở các ông bố Việt. Cái gì  lèo vào chửi được liền ông nhà, sướng ngang trúng số.

Thêm phát bố nữa chứng cho giai Tây vượt trội giai ta. Giai này ôm con suốt chuyến bay 6 tiếng, vợ ngủ.

CHÂU ƠI TA BẢO CHÂU NÀY…

Chính thức, đã có 2 nhóm đứng ra tổ chức việc góp ý xây dựng hiến pháp mới.
Trước tiên phải hoan hô cái đã. Đây là bước (dù rất rất… sơ khai) của quá trình hình thành các đảng phái có tư tưởng độc lập trong tương lai, chứ không chỉ nhúm người nhăm nhăm mỗi mục đích đánh đổ đảng cộng sản. Và nếu tính từ thời cụ Hoàng Minh Chính thì mục đích này gần nửa thế kỉ chưa đạt được...tí nào.
Nhóm thứ nhất, Kiến nghị sửa đổi hiến pháp 1992. Riêng cái chữ Kiến nghị thôi, nghe đã vừa hiếu chiến vừa hèn hèn. Nếu tự xếp mình đồng trang phải lứa, việc gì phải kiến nghị. Đảng mới đang đưa ra cái sườn cơ bản  để trưng cầu dân ý-một động tác hạ mình hiếm hoi trong lịch sử của nó- chứ đã chốt hạ cái gì đâu mà kiến nghị. Phân tích thế ko biết đã đủ chứng minh đã thấp bé còn hung hăng chưa.
Nhìn xuống danh sách ăn theo, lại bưng nguyên hội Tuyền ký not khô bò(*) sang. Nhẽ nào các đầu sỏ Tuyền ký chưa ai đọc câu chuyện ngụ ngôn Cậu bé la sói ăn thịt cừu.
Nhóm thứ hai, chững chạc hơn hẳn với Cùng viết hiến pháp.
Trong 3 cái tên chủ trương, GS Thanh Sơn Beo không biết gì nên được…miễn trừ bình phẩm. Cựu tổng biên tập Vịt nát Anh Tuấn là người có đủ cả khả năng và kinh nghiệm điều khiển dư luận (theo ý mình) và  Ngô Bảo Châu - nhân vật chính của entry này, tục đặt Châu Đồng.
Hiệu quả thiết thực từ Cùng viết hiến pháp sẽ vấp phải hai vấn đề.
Thứ nhất, từ phía Đảng cầm quyền. 
Chủ trương sửa hiến pháp tại sao lại ban ra vào thời điểm này?. Có hai khả năng, mượn điển nói cho nó nhẹ nhõm, hoặc Nhàn cư vi sinh bất thiện hoặc Phú quý sinh lễ nghĩa. 
Beo nghiêng về điển đầu, tức việc sửa đổi lần này không  có xuất phát điểm từ đòi hỏi cấp bách của hiện tình  đất nước, bởi đúng vào lúc kinh tế suy thoái, không ai có tâm sáng lòng trong lại nghĩ chuyện chồng chất thêm rối ren lên khó khăn cho nhân dân.  Và dĩ nhiên, càng không xuất phát từ  nguyện vọng thật tâm của nhóm các nhà cầm quyền muốn... chia bớt quyền lực cho ai đó có nhu cầu.
Ấy vậy nhưng, món bánh vẽ có khi làm no nê thỏa mãn nguyên thế hệ. Món này đám đông ít  khi chán nên giới đầu bếp cả thế giới đều biết làm. Dân trí ở đâu siêu thì bánh nhỏ, còn Việt ta, bánh nào bánh nấy tầm kỉ lục guinness và từ đại trí thức đến phó thường dân, xơi hớn xơi hở.
(Về nước sẽ biên tiếp chính xác nó xuất phát từ cái gì)
Vấn đề thứ hai của Cùng viết hiến pháp, là từ Châu Đồng.
Một nhóm không nhỏ hân hoan với Đồng của Châu, tuyệt đối giống, giống như anh em sinh đôi  với khi họ hân hoan xuống đường phèng la thâu đêm mừng đội đá banh Việt thắng đội Myanmar ở vòng đấu loại Tiger cup.
Một nhóm không nhỏ khác, mượn Châu để chứng minh sự ưu việt của mình với nhóm không nhỏ trên (trong việc trọng thị người tài, cầu thị tri thức...).
Còn một nhóm không nhỏ khác nữa, sau những phát ngôn và hành động của Châu, đã phát hiện Châu là người lau cha lau chau (chữ của blogger Hòa Bình), không hơn không kém.
Thời gian tồn tại của Cùng viết hiến pháp ngắn,  trong vòng hai tháng, nên nhất thiết phải giữ sự chững chạc (như tuyên ngôn) mà nhờ đó, may  ra tiếng nói của nhóm có hiệu quả nào chăng và may ra, trang web ấy nối dài được sứ mệnh gì chăng, sau khi cuộc trưng cầu kết thúc.
Điều đầu tiên để không phá hỏng sự chững chạc ấy và cũng là để giữ gìn nền móng nếu muốn trang web ấy tồn tại hậu trưng cầu hiến pháp, buộc Châu Đồng  phải kìm nén  cái sự sung sướng rất bản năng: lau cha lau chau.

(*) Xin lỗi hiệu khô bò ăn liền tên Tuyền ký ở Sì gòn.

STARBEO QUÁN

Bên Fb vẫn chưa vãn chuyện khai trương Starbucks Việt nam. Giờ thì hẳn nhiều bạn chưa từng đi nước ngoài đã có điều kiện kiểm chứng nhận xét của Beo khi nói về chìa  khóa thành công của Starbucks: chiều chuộng được vị giác cả thế giới, một phát minh có thể xếp vào hàng vĩ đại.

TẠI ĐÂY Beo đã kể chuyện quán cà phê hàng Mỹ nhâm nhi Việt. Khác hẳn Việt ta, nhất là tại Sài gòn, nơi đặc sản được cả chủ lẫn khách chú trọng hàng đầu  là vị trí và bài trí trong quán. Nói không ngoa, hai cái  trí ấy có khi chiếm đến 80% giá bán 1 li cà phê. Trong khi đó, mặn ngọt chua cay gì trong li thảy đều phó hết cho nhân viên đứng quầy pha chế.

Cà phê pha phin Mỹ gọi là hand pour, sát nghĩa là đổ bằng tay.  Đợi 15 phút mới xong một li. Chủ giữ bí quyết pha chế cà phê còn để riêng đường, sữa, nước sôi tự khách gia giảm theo sở thích. Mùi cà phê chỗ nào như chỗ nấy nhưng vị, uống ở quán nào nhớ đời quán nấy.

Uống xong đứng dậy tự dọn bàn. Không riêng cà phê, các lọai hàng quán không  có cảnh phục vụ đông hơn thực khách như bên ta.

Giá bán na ná nhau ở tất cả các quán Beo đến. Thấp nhất 3.5 cao nhất 8.5 Obàmá, tùy loại và không phải típ-một loại tiền bất thành văn khá khó chịu.

Tuy nhiên, chỗ Beo hay đến ngồi đồng thì lí do lại chẳng dính dáng gì đến chất lượng cà phê cho dù có vã đến rũ người, nó thuộc về bản tính háo sắc bẩm sinh.

Nằm bên hông một trường nghệ thuật có khoa âm nhạc nổi tiếng hàng đầu thế giới, khách ở đấy, trời ơi là bọn Mỹ con nó đẹp. Ngồi ngắm (trộm) chúng nó cả tiếng không đã mắt.

 Tranh tượng phù điêu… bài trí quán cũng của sinh viên mỹ thuật và thường xuyên được thay đổi.

Thật ngược đời, ở xứ  con người có thể bộc lộ cái tôi của mình thoải mái hết cỡ thì điên như sinh viên nghệ thuật, chốn công cộng lại vô cùng sang trọng và lịch lãm. Chưa bao giờ Beo gặp  mắt xanh mỏ đỏ tai mũi  vòng khuyên quần rách áo ôm. Nếu không có các nhạc cụ chúng vác theo, rất dễ nhầm đấy là những…chính khách lớn của tương lai.

Chúng được dạy rằng, muốn truyền cái đẹp đến cho đại chúng thì trước tiên, bản thân chúng phải là những đại diện hoàn hảo, xuất sắc  của chuẩn thẩm mỹ chung nhất.

Không phải show diễn dưới trời âm 2o, thuần là ăn xin. từ từ sẽ kể bằng hình ảnh những chuyện "điên" hết cỡ thợ mộc ở Mỹ.