CHUYỆN CỦA MỘT NGÀY

Mưa mãi không thôi,  nhẹ nhàng rả rích. Lạnh vừa đủ để cảm giác ly cà phê vừa đi vừa uống thơm, và ấm được hai bàn tay.

Những người đàn bà đàn ông, ở cái tuổi đủ biết  cuộc sống  là  quý giá nhất trên đời, mưa thế lạnh thế vẫn đứng ngòai vòng cấm nhà hộ sinh cầu nguyện cho những sinh linh không được phép chào đời. Bên nhà mình, một  bé gái đói quá vừa mất. Ngoại ô Boston sáng nay, bé 6 ngày tuổi bố bồng trên tay trong nhà, một viên đạn lạc của người đi săn khiến bé ko bao giờ nhìn thấy đuờng nữa.

Nghe một buổi thuyết trình của giáo sư Mỹ. Chàng nguyên là trợ lý thời Bush con, giờ  dạy đại học trên thủ đô, tác giả dăm vài cuốn sách về thời chiến tranh lạnh.

Chàng nói về dầu khí trong mối quan hệ tòan cầu thế kỉ 21. Có cái mới có cái biết rồi nghe như vịt nghe sấm. Chăm chăm ngắm nghía gáy  con bé ngồi ngay trước. Tạo hóa sao sinh ra những sinh vật đẹp đến thế.

Về ngang quảng trường trung tâm, nhìn cái nghịch ngợm   với bức tượng, không nhếch nổi miệng cười. Bao giờ  teen teen xứ mình được hồn nhiên đến thế, bao giờ thôi đi những xoi mói rỉa móc bọn trẻ nhân danh văn hóa từ những kẻ vô văn hóa nhất.

Joshua Wong, trùng tên với ku con nuôi người Singapore, nó nhận thức những điều không khác gì đám con mình-cả gần chục đứa-tầm hồi tuổi ấy. Chẳng đứa nào coi Wong là anh hùng dù rất kính trọng ca ngợi cậu. Truyền thông nước mình đang bốc cậu lên  thành vĩ nhân. Bao lâu rồi, chúng ta không có anh- hùng- thật dám làm chuyện lớn thay vì những bé mọn con con đời thường huếnh hóang với nhau? 

Thôi thì của người phúc ta mượn xa nói gần để cùng dạy nhau trong thời đói khát lý tưởng sống, các bạn nhà báo nhỉ? 

Nghĩ đến Wong, tự dưng liên tưởng chuyện ngày xưa, khi còn đi viết văn hóa, mấy lần nhăm nhăm định chê nhà thơ Song Hảo copy ý của Heinrich Heine trong bài Bao giờ. May, ngày ấy không viết. Để giờ thấm thế mấy câu kết trong một chiều mưa trên phố.

Vườn nhà em đầy hoa

Hương thơm và trái ngọt

Mái nhà em dịu mát

Đầm ấm và bao dung

Mặt đất cong gai chông

Bầu trời đẫm mưa gió

Bao giờ anh đau khổ

Hãy tìm đến với em.

MUỐN LÀM NGƯỜI HAY LÀM CHÓ HẢ THẰNG KIA ?

Tòan bộ tinh thần những điểm sửa đổi trong bản Dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự (DT), dường như chỉ nhắm vào việc hạn chế những quyền hạn và sai sót từ duy nhất một cơ quan: công an.

Beo chứng minh bằng hai điểm hòan tòan mới trong DT, những điểm còn lại chỉ là sửa đổi đúng nghĩa, hoặc cho phù hợp với bản hiến pháp mới hoặc cho câu chữ gọn gàng gang thép hơn.

1. Nguyên tắc suy đóan vô tội.

***
Suy đóan vô tội, hiện là nguyên tắc có tính thống trị trong thủ tục pháp lý tòan thế giới. Ví dụ điển hình, nó được LHQ đưa vào Tuyên ngôn nhân quyền (từ năm 1948) và Công ước quyền chính trị và dân sự (1966) như sau: “Bất kỳ người bị buộc tội nào đều có quyền suy đoán là không phạm tội cho đến khi lỗi của người đó được xác định theo một trình tự do pháp luật quy định bằng phiên tòa xét xử công khai của Tòa án với sự bảo đảm đầy đủ khả năng bào chữa của người đó”.

Tại Mỹ, nguyên tắc này còn được đưa vào làm quyền cơ bản của con người.

Người sọan luật dẫn LHQ làm nguồn cảm hứng rất có thể bị suy diễn, đang cố gắng bảo vệ tính độc lập của Nhà nước Việt Nam (nên không viện dẫn luật Mỹ, Pháp hay Nga). Việc viện dẫn này cũng rất có thể là một nước đi của ngành tư pháp, nhằm giảm thiểu các lời chỉ trích của các cơ quan tổ chức nhân quyền trong và ngòai nước.

***
DT viết thế này:

Điều 9. Suy đoán vô tội

1. Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi tội của người đó được chứng minh theo trình tự do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

2. Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh sự vô tội của mình.

Điều 9 này, khi trơ trọi đứng một mình không có ý nghĩa vì không mang giá trị thực tiễn, nó luôn luôn phải đi kèm với các nguyên tắc tố tụng khác. Trong tình hình thực tế Việt nam hiện nay và có thể còn kéo dài khỏang một thế hệ công dân trưởng thành nữa, thì nguyên tắc liên quan khác quan trọng bậc nhất là điều 16: Khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Nghiêm cấm cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp vào việc xét xử của Thẩm phán, Hội thẩm.

Tại sao luật cũ không nhắc tới trách nhiệm chứng minh sự vô tội? là bởi trong Điều 13 cũ, Tòa án cũng có trách nhiệm khởi tố hình sự (tức cùng tham gia giai đọan điều tra). Điều này cho thấy, ít nhiều ảnh hưởng của hệ thống luật Trung quốc- là một trong số nước hiếm hoi đi ngược lại với nguyên tắc suy đóan vô tội trong Tòa hình sự (mà theo nguyên tắc Tòa không suy đóan gì cả).

Liệu có thể không suy đóan gì cả khi anh đã tham gia vào cả giai đọan khởi tố?.

Luật mới bỏ tư cách pháp lý này (quyền khởi tố) của Tòa.

Diễn nôm ra, nó như vầy: Nếu công an không thể chứng minh ông Chấn hiếp dâm kiêm giết người, ông Chấn mặc nhiên vô tội. (luật cũ, ông Chấn vẫn phải tự chứng minh vô tội cùng lúc với bị tẩn cho lên bờ xuống ruộng, thế nên đẻ ra cái án tý chết).

Tuy nhiên, DT có một thiếu xót rất lớn: tiêu chuẩn để chứng minh có tội là như thế nào ?. Có lẽ vì người sọan luật đi theo tiêu chuẩn LHQ nên chưa có tiêu chuẩn.

***
So sánh với suy đóan vô tội của Mỹ:

Theo một luật sư Mỹ (đại học Boston Uni) đang ngồi sau lưng Beo ôm chó, nguyên tắc suy đóan vô tội hòan tòan không được ghi chép trong bất kì văn bản luật nào, kể cả Hiến pháp Mỹ. Đây cũng là tình trạng chung các nước sử dụng Tiền lệ án (thông dụng LS ta gọi là  án lệ- một từ chẳng hiểu sao Beo rất ghét dùng).

Suy đóan vô tội trở thành luật tiền lệ năm 1895 bởi một vụ kiện, trong đó Tòa án tối cao nghiễm nhiên qui định suy đóan vô tội là nền tảng của qui tắc tố tụng hình sự.

Hiện tại suy đóan vô tội không chỉ có quyền lực với ngành tư pháp mà nó còn có hiệu lực với các ngành khác, đặc biệt là ngành truyền thông. Trong một số trường hợp, bị cáo hòan tòan có thể kháng cáo hay hủy phiên tòa nếu có nghi ngờ bồi thẩm đòan đã bị ảnh hưởng bởi truyền thông và đe dọa tính chất suy đóan vô tội của phiên tòa. Điều 16 mới nêu trên, cũng có thể áp dụng tương đương Mỹ nếu...muốn áp dụng

Còn tiếp

CHUỘT

Tối qua.

Đen. Ngăn ngắn. To gần bằng chiếc giầy. Đủng đỉnh đi ngang qua cửa bếp, đủng đỉnh ngoái đầu nhìn, úc ích đi tiếp.

Hai mẹ con, đang ngồi phòng ăn ngắm lá vàng rơi thu mênh mông ngòai cửa sổ, không cất nhời nào đồng rón rén nhẹ nhàng lao thẳng vào cái giường gần nhất, kéo chăn tận cằm và thở, cũng rất nhẹ nhàng rón rén.

Tiếng cào cửa cuống quýt xen lẫn tiếng rên rỉ có nhấn trọng âm rõ ràng của chàng. Gái đẹp nằm ngòai, dĩ nhiên phải thò chân xuống sàn ra mở cho chàng vào. Chàng phi thẳng lên giường trong trạng thái run rẩy tuy nhiên, vẫn không quên cắn cái tất bẩn ngang mồm, một trong hai món quà hối lộ yêu thích của chàng mỗi khi có đòi hỏi. Món kia là  cái lõi giấy toilet.

Mình thì thào với Gái đẹp:

- Mai phải mua cái bẫy.

- Nhỡ nó dính bẫy rồi thì sao?

- Thì mình trùm bao nilông lên rồi ném ra thùng rác công cộng.

- Nhỡ nó chết thì sao?

- Uh nhỉ !

Im lặng căng thẳng nghe ngóng một chốc, mình phọt miệng, cảnh sát, sáng mai nhờ cảnh sát.

Sáng nay.

Chờ con đi làm hết, mình sọan nguyên một đọan  trình bày qua điện thọai với 911, nhằm tránh mang oan tiếng quấy rối nọ kia.

Mình viết thế này: Tôi là người nước ngòai. Tôi đang ở một mình. Tôi bị tấn công. Tôi gặp nguy hiểm. Nó là một con vật to bằng cái giày và người Mỹ  gọi nó là chuột.

Ta nói, tất cả  những gã đẹp trai nhất nước Mỹ làm cảnh sát chứ không phải diễn viên, chả ai tin. Sau chừng 10 phút, các chàng đến. 2 cả thảy.

Khí thất vọng chút ít. Đẹp có đẹp thật nhưng đàn ông đàn ang gì bắt nhõn con chuột mà mặc áo giáp đeo găng tay caosu. Hông còn thêm cái roi điện. Hèn.

Gần nửa tiếng đồng hồ, loay quay như gà mắc tóc từ bếp vào toilet từ toilet ra bếp. Không thấy chuột.

Mình rất lộn ruột nhưng vẫn nhẫn nhịn yêu kiều pha cho hai chàng ly cà phê hòa tan, lọai G7, ai đó cho mình từ đời tám kiếp không biết còn đát hay ko.

Nói lời từ biệt chúc ngày tốt lành cảm ơn nhau chán chê, ra đến cửa, một chàng trấn an:

- Bà nên sắm một con mèo.

- Sắm một thằng đàn ông rẻ và dễ hơn. Mình buột miệng, may quá bằng tiếng Việt.

Thằng thứ hai nhỏen cười, rất xinh giai mà rằng:

- Tôi cũng sợ chuột lắm.

(Hic! Giờ phải kể chuyện trong tư thế cực bất nhã, đang chồm hổm trên salông).

HỒNG KÔNG

Bác có thể nói trung thực cho cháu biết chuyện gì đang diễn ra ở Hồng Công được không ạ? Liệu các sinh viên có đạt được yêu cầu biểu tình không? Liệu có Thiên An môn thứ hai không? Cảm ơn bác ạ? (Trần Trùi Trụi).

Rất xin lỗi cháu, tại Mỹ thông tin về bạo lọan (tạm thời có thể gọi cuộc bãi khóa của sinh viên HK như vậy) là rất ít. Vậy nên Beo chỉ có thể nói  về những nhận định của riêng mình.

Cuộc bãi khóa bắt đầu vào ngày 22/9, cầm đầu là một nam sinh 17 tuổi và mục đích chính đòi mấy điểm sau: Thay đổi cơ chế bầu cử (vào năm 2017); Đòi công bằng xã hội, chống lại sự phân chia giàu nghèo đang gia tăng nhanh chóng trong xã hội Trung quốc mà HK là một trong những nơi cách biệt cao vào hàng bậc nhất thế giới. (Cháu có thể tự tìm các tài liệu chứng minh điều này từ các tổ chức điều tra xã hội học có uy tín,  tương đối dễ kiếm và dễ đọc). Đây là hai mục đích  các báo lớn nước ngòai đều thấy đưa, một vài tờ có đưa thêm các mục đích khác như chống đối chính quyền trung ương, đòi dân chủ…

Một điều Beo chưa biết rằng, cuộc bạo lọan này là tự phát hay có thế lực chính trị nào đứng sau lưng tổ chức.

Thông thường mà suy luận,  nếu tự phát mà từ bãi khóa chuyển thành bạo lọan là do  có một nhóm nào đó lợi dụng sự tự phát biến nó thành có tổ chức, nhắm mục đích bài trừ chống phá Trung quốc.

Beo nghiêng về giả thiết cuộc bạo lọan là tự phát bởi, phần lớn tài sản của đặc khu này là của các nước tư bản, tức các nước đối kháng về tư tưởng chính trị với TQ.

Đây là yếu huyệt bậc nhất khiến cho các tổ chức có máu làm chính trị lắm thì cũng không dám và không dại gì phá chính…nhà mình.

Và nếu tự phát, thì sẽ rất nhanh tự giải tán và chìm vào quên lãng thờ ơ  của giới truyền thông thế giới.

Liệu có Thiên An môn? Beo chỉ có thể trả lời bằng lời nguyện  cầu cho các bạn trẻ nơi ấy an lành.